Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Timmer debat 8 okt 2009

Debat begroting Huis der Koning, 08.10.2009 - deel 1

Debat begroting Huis der Koning, 08.10.2009 - deel 2


Mevrouw Timmer (PvdA):

Voorzitter. Nederland is gehecht aan zijn Koningshuis. De leden van het Koninklijk Huis dienen een groot publiek belang, vervullen belangrijke functies en vertegenwoordigen ons land in het buitenland. Een zeer belangrijke rol van de koninklijke familie is wat mij betreft de bindende rol voor de Nederlandse samenleving. De positie van het Koningshuis is natuurlijk in wetten vastgelegd, maar is evenzeer onderwerp van maatschappelijk debat. Daarin speelt de voorbeeldfunctie van de leden van de koninklijke familie een belangrijke rol. Het is dus van groot belang dat de leden van ons Koningshuis van onbesproken gedrag zijn.

Er moet geen publiek debat ontstaan over gedrag van leden van ons Koninklijk Huis. De minister-president heeft daarin een belangrijke verantwoordelijkheid, want er zijn te veel vragen. Krantenberichten met als titel "De monarchie opeens in troebel water", "Te veel kwesties rond de Oranjes" en "Gekreukt imago" zijn wij niet gewend. Uit opiniepeilingen blijkt dat een meerderheid van de bevolking, ongeacht de blijvende populariteit van het Koningshuis, vindt dat erop bezuinigd mag worden. Zelfs de Oranjeverenigingen hebben zich kritisch uitgelaten over het vakantiehuis van de Kroonprins in Mozambique. Dat lijkt mij toch een onverdachte bron. Is er iets aan de hand met het Koninklijk Huis? Vanwaar al die negatieve beeldvorming?

Ik heb hierover een aantal vragen aan de minister-president. De premier is immers ministerieel verantwoordelijk in zaken die het Koningshuis betreffen. Ziet ook de premier dat het beeld van de koninklijke familie verandert? Deelt hij mijn mening dat wat de kwesties rond de Oranjes heet niet alleen te maken heeft met losse kwesties, maar dat er sprake is van een schuivend algeheel beeld. Hoe ziet de premier zelf zijn rol hierin? Hoe gaat de premier er proactief voor zorgen dat het Koningshuis buiten dit soort discussies blijft? Wat is de rol van de Rijksvoorlichtingsdienst in dezen? Is dat alleen het gladstrijken van plooien of kan de dienst meer proactief optreden tegen leden van de Koninklijke familie? De PvdA-fractie wil graag antwoord op deze vragen. Nogmaals benadruk ik dat de rol van het Koningshuis te belangrijk is om deze kwesties in de lucht te laten zweven.

Dat brengt mij bij de uitgaven voor het Koninklijk Huis. Ik heb eerder begrepen dat de premier niet wil tornen aan recente afspraken die voortvloeien uit het herzien financieel statuut en dat de inkomsten voor de leden van het Koninklijk Huis als het ware stijgen en dalen met de prijsindex en de ambtenarensalarissen. Heb ik de minister-president bij de algemene politieke beschouwingen goed begrepen dat de leden van het Koningshuis op de nullijn komen als iedereen gaat inleveren? De indruk lijkt te zijn ontstaan dat er sprake is van een enorme salarisverhoging. Kan de minister-president deze indruk wegnemen?

Ik heb ook nog wat vragen over privékosten. De premier heeft het bijvoorbeeld in verband met de investeringen van de Kroonprins in het Mozambiqueproject over een privéaangelegenheid gehad. De eerste vraag is of en wanneer handelingen van onze Kroonprins privé zijn. Tot hoever vindt de minister-president dat zijn ministeriële verantwoordelijkheid reikt? Ik vind dat wat privé is ook privaat moet worden gefinancierd. Dat geldt niet alleen voor een vakantiehuis in Afrika, maar ook voor privévluchten. Ik heb in de feitelijke vragenronde gevraagd welk publiek doel die privévluchten dienen. Daar is geen antwoord op gekomen, anders dan dat die privévluchten kunnen worden gemaakt omdat daar in de jaren '70 van de vorige eeuw nu eenmaal afspraken over zijn gemaakt. Het gaat overigens om een bedrag van ruim €600.000. Als wij privé en publiek willen scheiden, dan vind ik dat eigenlijk wel een mooie post om te schrappen.

Privévluchten moeten door leden van het Koninklijk Huis zelf worden betaald. Wat is hierover de opvatting van de minister-president? In dit kader plaats ik ook vraagtekens bij het op staatskosten onderhouden van de Groene Draeck. Die is weliswaar ooit aan de huidige koningin geschonken toen zij nog prinses was. Bij het cadeau werd ook het onderhoud toegezegd, maar dan nog plaats ik kanttekeningen bij de hoogte van het bedrag en de uitvoering van de werkzaamheden door de marinewerf. Of zijn de kosten zo hoog doordat de marinewerf deze werkzaamheden verricht?

De voorzitter:

Mevrouw Van Gent heeft een vraag.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks):

Ik heb toch nog een vraag over het schuivende beeld waar mevrouw Timmer het over had. Ik vat samen dat zij zegt dat er een schuivend beeld is, dat negatief is voor het Koninklijk Huis. De premier moet proactief handelen om dat beeld te keren. Mijn vraag is eigenlijk: had de premier er niet voor moeten zorgen dat dit beeld helemaal niet kon ontstaan? Dat is natuurlijk ook zijn taak, want nu is het een beetje mosterd na de maaltijd. Had de premier niet eerder proactief moeten handelen, zodat deze kwesties niet zo uit de hand waren gelopen?

Mevrouw Timmer (PvdA):

Volgens mij heb ik letterlijk gezegd: hoe gaat de premier er proactief voor zorgen dat het Koninklijk Huis voortaan buiten dat soort discussies blijft? Ik vind dat ik daarmee de vraag van mevrouw Van Gent heb beantwoord.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks):

Dat vind ik dus niet, want over het inkomen van de koningin en het vakantiehuis zijn discussies ontstaan. Als het gaat om het inkomen van de koningin, had de premier toch ook tijdens het wekelijks overleg -- ik ben daar niet bij, dus ik weet niet hoe vaak dat plaatsvindt -- tegen de koningin kunnen zeggen: ''majesteit, zou het nou niet verstandig zijn dat u dit jaar afziet van de verhoging van uw onkostenvergoeding? Dan geef ik u zelf ook de ruimte om dat naar buiten te brengen.'' Dan had je dat heel mooi kunnen oplossen. Nu lijkt het er een beetje op dat de koningin die €40.000 er lekker bijneemt. De premier doet niks en hij begint over de ambtenarensalarissen. Daar gaat het mij om. Als je nu vraagt om proactief te handelen, moet je dan niet ook proactief preventief handelen? Dat is mijn vraag!

Mevrouw Timmer (PvdA):

Mevrouw Van Gent heeft natuurlijk gelijk. Daar waar dat kan is proactief preventief handelen helemaal goed. Voor wat het inkomen van de koningin betreft: ik heb aan de minister-president gevraagd of ik goed begrepen heb dat dit inderdaad trap op trap af meegaat met de ambtenarensalarissen en de normale prijsindex. Als ik het goed begrepen heb en dat naar nul gaat, dan gaat ook het Koninklijk Huis naar nul. Ik ga niet over wat de minister-president wel of niet met de koningin bespreekt tijdens hun gesprekken.

De voorzitter:

De heer Brinkman wil iets vragen.

De heer Brinkman (PVV):

De overheid krijgt een taakstelling van 20%. Wat vindt mevrouw Timmer ervan dat er één begroting is uitgezonderd, namelijk de begroting van het Koninklijk Huis?

Mevrouw Timmer (PvdA):

Ik deel de opvatting die zojuist ook al door de collega's Spies en Van Beek is verwoord. Wij hebben nu net het nieuwe statuut aangenomen. Dat wordt Kamerbreed gedragen in zowel de Tweede Kamer als in de Eerste Kamer. Bij die gelegenheid hebben wij ook de systematiek met elkaar afgesproken. Ik zie geen reden om daar nu aan te tornen. Ik heb zojuist wel de suggestie gedaan om in ieder geval een bedrag van €600.000 niet langer te vergoeden. Ik meen dat ik helder ben geweest.

De heer Brinkman (PVV):

De begroting telt een A-component en een B-component. De B-component gaat over de materiële en personele uitgaven en behelst bijvoorbeeld voor de koningin 4,2 mln. Die 20% zou heel goed over die 4,2 mln. kunnen gaan. Dan komen wij uit op 8,5 ton. Wat vindt mevrouw Timmer daarvan? Iedere overheid moet die 20% overigens wel halen. De politie heeft daar buitengewoon grote problemen mee en aan het Koninklijk Huis komen wij dus niet.

Mevrouw Timmer (PvdA):

Dat is nog maar de vraag, want volgens mij voeren wij daar nu vandaag een debat over. Ik heb zojuist een voorstel gedaan. Wat de heer Brinkman zegt over de A- en de B-component is mij bekend, want ik het zelf het debat over het statuut gedaan. Daarover hebben wij toen ook afspraken gemaakt en dat was nog geen jaar geleden. Daarom ben ik van mening dat wij het voorlopig moeten houden bij de systematiek die wij daar hebben afgesproken.

De heer Van der Ham (D66):

Mevrouw Timmer zegt dat er proactief moet worden opgetreden om slechte beelden weg te nemen. Je kunt het ook omdraaien. Zij is blijkbaar ontevreden over de manier waarop het nu is gegaan. Ik heb diezelfde vraag ook aan mevrouw Spies van het CDA gevraagd. Zij wil natuurlijk de premier beschermen, want zij is van dezelfde politieke kleur, maar mevrouw Timmer is misschien wat onafhankelijker en wat dualistischer in de richting van de premier. Is zij tevreden over de wijze waarop de premier dit de afgelopen tijd in diverse kwesties heeft gedaan?

Mevrouw Timmer (PvdA):

Ik heb in mijn inbreng al gezegd dat wij hechten aan het Koninklijk Huis. Wij vinden het belangrijk dat het imago van het Koninklijk Huis geen schade oploopt. Dit is de laatste tijd wel gebeurd door enkele kwesties. Ik heb daar ook vragen over gesteld aan de minister-president. Ik realiseer mij echter heel goed dat de leden van het Koninklijk Huis daar natuurlijk ook een rol in spelen.

In de antwoorden van de minister-president heb ik gelezen dat er soms ook dingen zijn geweest waarvan hij niet wist. Dat moet dus in de toekomst anders.

De voorzitter:

Tot slot, mijnheer Van der Ham.

De heer Van der Ham (D66):

De koninklijke familie heeft zo veel ruimte als de minister haar laat. Een sterke minister of een sterke minister-president kan de ruimte voor het Koninklijk Huis dus beperken. Als het zich dit permitteert, zegt dat toch iets over het functioneren van de minister-president op dit soort punten? Ik heb een aantal voorbeelden gegeven, van de koningin en haar kersttoespraak en Máxima en het debat over integratie. En nu dit weer, waarvan ik heb gezegd dat de minister-president gewoon te laat heeft geopereerd. Deelt u die analyse?

Mevrouw Timmer (PvdA):

Nee, die deel ik niet. Ik vraag om een proactief optreden. Ik zou niet zo graag mee willen gaan met uw kwalificaties van "sterk" of "minder sterk". Zelf heb ik een aantal vragen gesteld, over waar de minister-president zelf vindt dat zijn ministeriële verantwoordelijkheid begint en eindigt. Ik zou daarop graag eerst antwoord willen hebben.

De heer Van Raak (SP):

Mevrouw Timmer wil dat de minister-president proactief preventief optreedt.

Mevrouw Timmer (PvdA):

Ja.

De heer Van Raak (SP):

Dan zit je volgens mij altijd goed. Volstaat het echter wel om te zeggen dat hij dat moet gaan doen? Het gaat namelijk niet goed. Het schuurt en het klemt. Volgens mij is het niet voldoende om te zeggen dat de minister-president dat moet gaan doen. Ik heb voorgesteld -- en ik hoop dat u het daarmee eens bent -- dat de minister-president het eens even op papier zet. Wat is er de afgelopen jaren goed gegaan? Waar schuurt het, waar piept het en waar kraakt het? Wat zijn de voorstellen van de minister-president om het in de toekomst beter te laten lopen? Laten wij in de Kamer eens een breed debat voeren over het staatshoofd, over wie wij maar zelden spreken. Wij spreken over van alles en nog wat, maar zelden over het staatshoofd. Doet u mee!

Mevrouw Timmer (PvdA):

Volgens mij gooit u nu twee dingen door elkaar. Aan de ene kant vraagt u mij om terug te blikken en op papier te zetten wat goed en fout is gegaan. Aan de andere kant vraagt u mij om eens een fundamenteel debat te voeren over de rol van het staatshoofd en aan de minister-president te vragen om met een stuk te komen, niet op basis van incidenten, maar een beetje visionair stuk richting de toekomst. Misschien is er een troonswisseling in de 21ste eeuw. Voor dat terugblikken naar wat goed en fout is gegaan, hebben wij voor een deel ook dit debat. Daarover heb ik ook wat vragen gesteld. Ik kan mij vinden in uw voorstel om wat meer visionair te kijken naar de rol van het staatshoofd en de toekomst.

De heer Van Raak (SP):

Hartelijk dank. Ik neem aan dat de minister-president het nu zeker gaat doen en wij zien uit naar het debat.

De voorzitter:

U vervolgt uw betoog.

Mevrouw Timmer (PvdA):

Volgens mij was ik gebleven bij de vraag aan de minister-president, of hij inderdaad vindt dat privévluchten ook privé moeten worden betaald. In dit kader plaats ik ook vraagtekens bij de staatskosten van De Groene Draeck. Daarover had ik het ook al gehad.

Ik zie dat mijn lampje gaat knipperen, maar ik wilde toch nog even terugblikken op de begrotingsbehandeling van vorig jaar. Ik stelde toen aan de orde dat wij nog steeds geen vrouwelijke minister van Staat hebben. Voor zover ik ben geïnformeerd, is deze er nog steeds niet. Ik vraag nogmaals aan de minister-president om daarvan voortvarend werd te maken.

Vorig jaar zegde de minister-president toe te zullen gaan onderzoeken hoe hij het wekelijkse gesprek met de minister-president interactiever kon laten maken. Later stonden hierover wat cryptische zinnen achter in de begroting van AZ. Op dit punt heb ik door middel van feitelijke vragen helderheid gekregen. Dat is gelukt. Op de vraag of de minister-president in het wekelijks gesprek vragen van kijkers gaat beantwoorden, luidt het antwoord: nee. Hoewel ik zelden zo'n duidelijk antwoord heb gekregen, veroorloof ik mijzelf toch om nog een keer te proberen om de minister-president aan te zetten om met de burgers te communiceren. Ik vraag dus nogmaals waarom de minister-president dat niet wil.

Ik kom op mijn laatste punt. Bij het debat over de Catshuisbrand heb ik een motie ingediend over een rijksbrede invoering van protocollen voor e-mail en onderzoeksrapporten. Ondertussen is er via de minister van BZK een brief gekomen over de uitvoering van de motie. De conclusie is eigenlijk dat wij het allemaal al hebben en doen, en dat het allemaal opnieuw rondgestuurd gaat worden. Dat vind ik echt onvoldoende. Ik vraag de minister-president daarop toch nog te reageren. Anders zal ik daarop later terugkomen.


Plaats een reactie
 
naam
e-mail
Commentaar
 
  Maak de som af: "een plus een is"   
 


republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander