Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
Bulletin 246
Leo Brabanticus, 2 maart 2011

Leo Brabanticus

Leer van de geschiedenis: géén koningschap, al dan niet ceremonieel

In 1848 heerste er in Europa een even grote verwarring als momenteel in Afrika. In Frankrijk was het 'Vive la République' niet van de lucht. Daar werd eerst Louis Philippe afgezet en vervolgens diens kleinzoon van de troon verjaagd; in Rome - waar enkele jaren tevoren de conservatief Gregorius XVI al was vervangen door de ogenschijnlijk liberaler Pius IX - 'Viva Pio Nono' - broeide het, zoals ook in Sicilië, Napels, Toscane en Sardinië. Vervolgens werd in de Kerkelijke Staat de paus afgezet en werden in Milaan, Venetië, Parma en Modena de Habsburgers verdreven. In Rome, Florence en Venetië werd de republiek geproclameerd.

Inmiddels was het in het door Habsburgers beheerste enorme gebied - we noemden Noord-Italië al - zelfs van goed tot beter gegaan (om deze uitdrukking maar te gebruiken in plaats van het traditionele en hier niet passende 'van kwaad tot erger'). In Wenen, Boedapest en Praag braken reeksen heftige revoluties uit die deels liberaal, deels nationaal waren maar overal de onbenullige Habsburger zijn zetel kostte.

Voor ons land waren echter de revoluties in de Duitse Bond de belangrijkste. Met name de maart-revolutie in Berlijn, waarheen de Parijse en Weense opstanden waren overgeslagen en van waaruit nu andere vorstelijke residenties bedreigd werden, was cruciaal. Vooral leek Saksen-Weimar 'in gevaar' - het is maar hoe je het noemt! - waar een dochter van Willem II hertogin of iets anders hoogs was.

Bij al deze heftige nationale onrust voegde zich de angst voor het door Karl Marx in 1848 te Londen geschreven 'Communistisch Manifest', waarin de 'proletariërs van alle landen' werden opgeroepen zich te verenigen om de revolutie te doen slagen.

Zoals overal in de wereld vreesden ook in Nederland de bezittende en de heersende klasse voor hun geld en hun macht. Vooral natuurlijk Willem II, die van zijn dochter Sophie op 13 maart 1848 het verontrustende bericht kreeg dat het einde nabij was. Het leek een kwestie van dagen of uren dat de Duitse revolutie naar Den Haag zou overslaan.

Nog diezelfde dag werd Willem II, als een echte oranjevorst immer onversaagd, 'in 24 uur van zeer conservatief tot zeer liberaal' en toonde hij zich bereid mee te werken aan een liberale grondwetsherziening. Mede vanwege straatoproeren in Den Haag kreeg Thorbecke op 17 maart de koninklijke opdracht een grondwetswijziging voor te bereiden.

Hoe zijn commissie precies te werk is gegaan, behoeven we hier niet na te gaan. Van belang is slechts te weten dat Willem dood- en doodzenuwachtig was, wijl hij in zijn hart niets van die door de commissie-Thorbecke geformuleerde ontwerpen wilde weten. Hij voelde zich gesteund door de Tweede Kamer, waarin de conservatieven o.a. niets wilden weten van beknotting van de koninklijke macht (Gosses-Japikse 833-4).

Sluw als immer redde Thorbecke zijn ontwerp door terzake van het laatst genoemd punt het 'geniaal' genoemde idee van de koninklijke onschendbaarheid te lanceren: we veranderen niets aan de grondwet zelf maar we lezen wel voortaan overal waar 'de koning' staat 'de minister '(art.55). Dat is het begin geweest van de ellende van de koninklijke onschendbaarheid, die mevrouw Van Gent nu wil afschaffen,maar waarmee ze de situatie alleen maar erger maakt. Dat betekent dat de toestand van vóór 1848 hersteld wordt met dien verstande dat we een koningschap krijgen dat dan wel bepaalde politieke bevoegdheden inlevert maar voor de rest kan doen en laten en zeggen wat mevrouw of mijnheer wil.

Daartegenover beweert Pro Republica:

1. wanneer de nieuwe grondwet volstaat met een generale regel als 'de koning wordt buiten de regering gesloten' - men kan toch niet alle mogelijke gevallen van mogelijke ontduiking opsommen! - blijft de reële mogelijkheid bestaan van 'tussengebieden': bv. bij huwelijken, bezoeken aan bepaalde landen, ongewenste politieke of zelfs gevaarlijke uitspraken, partijkeuzes, financiële steun aan door de regering ongewenste instituten of organisaties, provocerende of gewoon domme uitlatingen, etc.

2. wanneer er grondwettelijke interpretatiemoeilijkheden ontstaan is er, evenmin als in het systeem 1848-2011, geen enkele zekerheid - gegeven de in die periode gebleken arrogante bemoeizucht van de vorsten - dat de oude tijden niet spoedig weerom zullen komen.

3. bij ruzies over financiële zaken, bezittingen, grafkelder ,archieven, spaargelden, postzegelafbeeldingen, kroondomein, onaangenaam gedrag, buitenlandse tegoeden, fiscale paradijzen en sluipwegen, criminaliteit van de familieleden of aangetrouwden, zal altijd, mede gezien de eeuwenlange inworteling van de clan in de Nederlandse maatschappij de regering altijd de verliezende partij zijn.

4. wanneer in de toekomst de mijnheer of mevrouw die zich koning noemt, nu eens iets doet of zegt wat 'niet mag', zo hebben we de oude poppen opnieuw aan het dansen. Nu reeds hebben we voor de afloop daarvan te vrezen. Wie garandeert nl. met een grote graad aan zekerheid dat de terugkeer van het nu op de helling staande systeem dan absoluut uitgesloten is?

5. wanneer de ministers en volksvertegenwoordigers ten aanzien van het koningschap nieuwe stijl dezelfde lamlendige houding (want dat is en was het egenlijke probleem) aannemen - en wie garandeert dat Balkenende, Rutte of Verhagen dat niet zullen doen? - zijn we binnen de kortste keren bij de oude situatie teruggekeerd. Wanneer de familie Amsberg haar poot stijf houdt,wint zij altijd. Dan zeggen we toch gewoon dat niet domme Willem of Maxima met de mooie benen een en ander wilde maar gewoon de minister.

Er is maar één mogelijkheid al deze ellende te voorkomen en dat is door het hele koningschap radicaal op te ruimen zonder enge uitzondering. Ook nu zullen de verliezers nog moeilijkheden genoeg veroorzaken.




Pro Republica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot Pro Republica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Lees eerst onze huisregels.
Uw reactie wordt gemodereerd. Om er zeker van te zijn dat u een persoon bent en geen spam-robot,
vragen wij u voor het reageren een eenvoudige rekensom op te lossen.


Plaats een reactie
 
naam
e-mail
Commentaar
 
  Maak de som af: "vijf plus een is"   
 


republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander