Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  

Op woensdag 3 december 2008 organiseerden de Nijmeegse afdelingen van de Jongeren Organisatie Vrijheid en Democratie (JOVD) en de Jonge Democraten (D'66), een debat over de monarchie. Namens Pro Republica debatteerde Bob E1bracht, filosoof en voormalig secretaris van het Nieuw Republikeins Genootschap (NRG) met Marianne Schuurmans-Wijdeven, VVD-lid van de Provinciale Staten Gelderland over de troonsafstand van Beatrix, het regeren met de toekomstige koning Willem Alexander en de vraag of dit wellicht het uitgelezen moment is om radicale hervormingen door te voeren om het democratisch gehalte van ons regeringsbestel te verhogen.

Bob E1bracht


Kenmerkend voor het gesprek tussen de beide opponenten was dat de liberale vertegenwoordigster meer als politica optrad en dat van republikeinse zijde voor een meer wetenschappelijke invalshoek werd gekozen. Deze twee verschillende perspectieven, plus de – en dat moet toch wel gezegd – zeer beperkte kennis van zaken aan de kant van mevrouw Schuurmans markeerden een gesprek dat slechts op enkele momenten tot een wezenlijke ontmoeting van standpunten leidde. Uitgerust met enkele uitdraaitjes van Wikipedia en een telefoontje met scheidend kamerlid Henk Kamp (‘Hoe denken wij hier eigenlijk over?’) leverde dat soms de meest wonderlijke beweringen op, zoals ‘Nederland is 61 jaar een republiek geweest’, ‘de monarch kiest zijn of haar opvolger’ en ‘vijftig jaar geleden was vrijwel iedereen in Nederland katholiek’. Dit soort uitspraken toonden eigenlijk alleen maar aan dat het haperende monarchale bestel voor de VVD geen enkele prioriteit heeft.

Bob E1bracht
Een soortgelijke ervaring had NRG-secretaris Bob E1bracht al eens eerder nadat hij een lezing voor de landelijke JOVD gaf, waarbij VVD-kamerlid Willibrord van Beek hem naderhand – met een drankje aan de bar – te kennen gaf, dat ‘wanneer Nederland met iemand zoals de Belgische kroonprins Filip opgezadeld zou zitten, wij het heel snel eens zouden zijn’. Of een dergelijke stellingname te begrijpen zou moeten zijn als onverschilligheid ten aanzien van het hoogste bestuurlijke ambt, dan wel als politiek opportunisme van twijfelachtig niveau, zou nog moeten blijken.

Debatleider Thijs Kleinpaste, lid van zowel de Jonge Republikeinen als van de Jonge Democraten, student filosofie en assistent van Boris van der Ham (D66), greep helaas niet in toen mevrouw Schuurmans bij herhaling bleef weigeren over de monarchie als regeringssysteem te spreken, maar zich in plaats daarvan wilde beperken tot het functioneren van het huidig staatshoofd. De heer E1bracht daarentegen, bleef categorisch iedere kennisaanspraak op Beatrix’ functioneren afwijzen, omdat de benodigde gegevens daartoe nu eenmaal principieel ontbreken: ‘Of een staatshoofd al dan niet functioneert weten we pas enkele decennia later – als we het überhaupt ooit te weten komen – dán pas komt de rommel boven drijven, zoals we onlangs weer mochten ervaren over Juliana’s rol in de Lockheed-affaire onder premier Den Uyl. Die geheimzinnigheid is inherent aan een constitutionele monarchie’. Daardoor bleven beide opponenten eigenlijk ieder een beetje in hun eigen mantra hangen: ‘Beatrix doet het goed, dus waarom zouden we daar verandering in brengen’ versus ‘We weten helemaal niet of Beatrix het goed doet, dat moet nog maar blijken. Maar het systeem deugt niet, kijk bijvoorbeeld maar naar koning Willem III’.

Marianne Schuurmans-Wijdeven
Concluderend kan gesteld worden dat van het vermeende liberale standpunt van de VVD ten aanzien van het erfelijk koningschap eigenlijk zo goed als niets merkbaar was. In wezen was er vanwege de opportunistische stellingname de argumentatieve bodem er op voorhand ook een beetje onderuit gevallen. Als enige kritische noot van VVD-zijde golden dan wel de kosten. De lage prioriteit – zeg maar gerust: het non-issue – en het ronduit onthutsend lage niveau van kennis van zaken maakte duidelijk dat de VVD inzake de monarchie meer te beschouwen is als een neo-conservatieve partij, dan als liberaal.

Als allerlaatste rechtvaardiging voor de constitutionele monarchie zocht Schuurmans dan maar haar toevlucht in het domein van de emotie, waar E1bracht moest toegeven dat de republikein daar inderdaad nogal met lege handen staat. Het republicanisme is inderdaad een aanspraak op de rede, het is een rationele kritiek op een middeleeuws pseudo-religieus bestuurlijk relict, waarvoor noch in het seculiere Nederland noch in het federale Europa nog enige grondslag te vinden is.

Daar waar E1bracht in zijn debat met de SGP te horen kreeg dat de republikeinen 'eigenlijk' gelijk hadden, was de uitkomst met deze VVD-politica dat hij 'op papier' gelijk had.

Daar kunnen we 't dan mee doen…





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander