Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Vorstelijke (on)matigheid
Leo Brabanticus stilo novo

Onmatigheid

Onmatigheid (detail) uit 'De zeven doodzonden' door Jeroen Bosch

De hooggeleerde Kempers uit Amsterdam vraagt zich in het NRC van 29 september af of de heftige kritiek op de Amsbergers door de bevolking - en dientengevolge ook in het parlement - een vanzelf wel 'voorbijgaand stormpje' is dan wel het einde betekent van de 'sterke morele dimensie' die de laatste twee staatshoofden aan hun baantje hebben gegeven. Ik heb bij geen van de twee bedoelde dames ooit iets - behalve dan in haar schone, vrijblijvende en onoprechte woorden - van die morele bewogenheid gemerkt. Misschien bedoelt de auteur dat Juliana nimmer haar man de bons heeft gegeven, die hij dubbel en dwars verdiende of dat haar dochter zulke prachtige kerstvertellingen kan voorlezen.

Voor mij heeft dat allemaal niets met ethiek te maken.

Kempers heeft wél het grootste gelijk van de wereld met zijn bewering dat in de Middeleeuwen en in het begin van de Nieuwe Geschiedenis de dynastieke macht berustte op een combinatie van machtspolitiek en religie - van welke denominatie ook - , terwijl van hun kant de kerkleiders te dom en te hebzuchtig en ethisch-religieus te beperkt waren om de vuige staatssteun te weigeren. Ze gebruikten deze zelfs gretig om God buiten de kerk en het geloof te zetten. Maar dat kan je toch nauwelijks meer ethiek noemen.

Wanneer door en na de Franse Revolutie de monarchieën tegen wil en dank gedwongen worden zich aan te passen, constateeert Kempers dat voor die erfelijke inteeltproducten de ethiek alsmaar belangrijker werd, terwijl hun militaire functie zienderogen afnam.

Het laatste is zeker waar, maar uitgestorven is het fenomeen nog lang niet. De halve gare Wilhelmina had in haar woning een schilderij met portretten van generaals, voor wie zij bij het voorbijgaan altijd knikte en salueerde. Haar schoonzoon Lippe was het prototype van een geüniformeerde wapenhandelaar-bandiet, terwijl diens kleinzoon zelfs in de vergaderkamer van de Nederlandse Bank met zo'n kapitein-Iglo-pak aan zit. Overal - althans in die paar Europese landen waar het koningschap nog niet geheel verdwenen is zie je die lieden zich nog kinderachtig graag omringen met schouten bij nacht en generaals bij dag.

Dat - wat Kempers dus eveneens beweert - de ethiek bij de dynasten met het afnemen van hun militair gezag en macht steeds groter is geworden, met name op het trerein van de matigheid, is evenmin waar.

Hoe haalt hij het in zijn hoofd dat 'van oudsher' de matigheid een van de vorstelijke deugden was? Ze hadden zelfs helemaal geen deugden!

De man moet niet alleen onze eigen vaderlandse geschiedenisboekjes nog maar eens goed bestuderen - misschien is hij van ná de mammoetwet (?) - maar ook die van alle landen, al dan niet uit onze cultuurkring.

'Van oudsher'?
De hooggeleerde auteur slaat ten bewijze van zijn potsierlijke bewering de hele tussenperiode na 'van oudsher' over en komt weer pas boven water met de dames Lippe en Amsberg en hun 'sterke morele dimensie, waarna hij concludeert dat 'de toets der deugdzaamheid dus bij het vorstendom vroeger en nu hoort'. Ik hoor het in Keulen donderen.

Dat die matigheid behoort tot de oude vorstelijke deugden moge onzin zijn, nu zo heeft Kempers vastgesteld - is dat allemaal anders geworden: de Amsbergers - Kempers kijkt vooral naar Amsberg sr en haar zoon - geven in deze tijden waarin juist van hen het goede voorbeeld verwacht wordt, er blijk van onvoldoende de ethische grenzen meer te kennen.

Ik ben natuurlijk blij met deze constatering, de zoveelste in korte tijd buiten onze republikeinse kring: zij geeft ons moed. Wij weten dat we op de goede weg zijn.

Echter, het is niet zo dat de Amsbergers - en vroeger de Nassaus en de Oranjes en elders de Habsburgers en de Hohenzollern en de Romanovs - ineens van goed in slecht veranderd zijn, neen ze zijn precies dezelfde perverse lieden als vroeger: geil op macht, geld aanzien. Bij hen is niets veranderd.

Wat wél veranderd is, dat is de bevolking
Vroeger, toen er nog nauwelijks volksonderwijs was, er geen kranten, radio's, TV en websites waren, heeft zich geen zelfstandig kritisch denken kunnen ontwikkelen.

Integendeel, kerk en wetenschap verhinderden dat mensen zich afwijkende denkbeelden vormden, terwijl censuur, politie en leger er waren om elke vorm van afwijkend gedrag met brandstapel, de kerker, het schavot of de verbanning de kop in te drukken.

Dankzij de Franse revolutie is de bevolking kritisch geworden is, het parlement opstandig, de professoren rebels en zijn de kerken leeggelopen. Republikeinen behoeven dus nooit te wanhopen. De geschiedenis werkt in ons voordeel.

Nogmaals, ik ben blij met het artikel van Kempers. Hij heeft alle slechte voorbeelden van de Amsbergers ontdekt en noemt met name: hun belachelijke inkomens, hun belastingvrijstelling, hun waanzinnige vergoeding van kosten (laat ze om te beginnen allemaal maar eens bonnetjes inleveren), hun gratis huisvesting in paleizen met postadres voor halve en hele fraudeurs, de vakantievilla in Mozambique, de mediacode et cetera. De hoogleraar pleit voor een 'ethische code': zelfbeheersing als de meest goedkope en effectieve vorm van sociale regulering.

Het is dus prachtig dat Kempers de royalistische rotzooi constateert en zich er over verheugt dat alle openbare en verborgen kosten van de Amsbergers bekend worden gemaakt - waarbij ik me overigens zelf de vraag stel of die Zalm daartoe nu uitgerekend de meest geschiktste figuur is - , en dat hij de eis stelt dat de Amsbergers samen met de ministers zich erover beraden hoe althans hun lonen kunnen worden aangepakt.

Een beetje knullig is dat voorstel wel. Het knulligste echter is de - door anderen (?) - boven het artikel geplaatste titel: 'het openstellen van de paleizen zou een royaal gebaar zijn van de koninklijke familie'.

Daar zit republikeins Nederland beslist niet op te wachten. De Amsbergers moeten weg, helemaal weg, ver weg. Dan staan hun paleizen dag en nacht voor de bevolking open.





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander