Al twee dagen schrijven de kranten die ik voor Pro Republica doorpluis, niets, helemaal niets over de problemen waarmee de monarchen van de beide lage landen zich in de nesten gewerkt hebben. Is er dan echt niets te melden? Heeft de familie Amsberg - over België laten we wel eens een collega uit de Zuidelijke Nederlanden aan het woord - niet weer eens voor de zoveelste keer de wereld versteld doen staan door een sprankelend voorbeeld? Gaf de clan niet weer eens een ondubbelzinnig bewijs van groot moreel leiderschap door bijvoorbeeld af te zien van een half procent van zijn vermogen ten gunste van een Nederlandse stichting die ergens op onze aardbol een ziekenhuis of een school of een opvanghuis voor slachtoffers van huiselijk geweld in stand probeert te houden? Of door het vrijwillig afzien van zijn belastingvrijstelling? Of door te verklaren voortaan uitsluitend per openbaar vervoer te reizen? Of door zich openlijk te distantiëren van de fiscale sluiproutes naar Noordeinde 68 voor vrienden en geburen of door afstand te doen van de gepretendeerde hoogheid en goddelijke uitverkoring? Of door resoluut afstand te nemen van Machangulo en Patagonië en van alle luxe in goederen en personeel, waarvoor de Nederlandse belastingbetaler opdraait? Of dat hij zich nu eindelijk wil neerleggen bij de grondwettelijke situatie van 1848/1868 waarbij het staatshoofd tot ornament werd en de aan de gekozen volksvertegenwoording verantwoordelijke ministers de enige regeerders zijn? Dat zou iedere crisisdeskundige wel verwachten...

Hoewel een dergelijke nieuwe koers, die radikaal zou breken met het schandelijke verleden, dringend noodzakelijk is en dan ook door het merendeel van de Nederlandse bevolking en de regering met opluchting zal worden ontvangen, gebeurt er niets. Terwijl de monarchie in hoog tempo verdampt, doen de dames en heren Amsberg zelf niets om de jammerlijke afgang tot stilstand te brengen en hebben zelfs de ministers niets in de gaten, of - als ze toch iets van de veranderingen die in de lucht zitten, aanvoelen - ze doen alsof hun neus bloedt en liegen en bedriegen met Amsberg mee, wellicht in stilte hopend dat 'het allemaal wel mee zal vallen' maar in wezen doodsbenauwd zijn dat ze bij mevrouw het opperhoofd worden ontboden om daar als kleine kinderen de huid te worden volgescholden vanwege hun lafheid, hun duivelse schennis van het goddelijk recht en het veroorzaken van een constitutionele crisis. Zo krijgen we nog eenmaal de ware Bea te zien voor wie destijds al door vooraanstaande politici werd gewaarschuwd dat zij een doorgewinterde machtswellusteling was.

Hoewel er niets naar buiten dringt - is de pers even bang als de ministers? - van wat er zich in de buitenlandse vakantie-oorden - en telefonisch - afspeelt, schuift in Nederland de republiek binnen. Het is een natuurnoodzakelijke gang van zaken, zoals dat ook vroeger het geval was. Ook wij, de contemporaine toeschouwers, zien het schouwspel met verbazing aan, ontzet over zoveel domheid, zo weinig historisch inzicht en het oerconservatisme van de bezittende mens in het algemeen en van de politieke elite in het bijzonder. Dat iemand niet gaarne afstand doet van macht, geld, rijkdom, aanzien, mooie paleizen, titels, is tot op zekere hoogte begrijpelijk. Maar dat er hele pelotons - wat zeg ik, bataljons, legers - klaar staan om die flauwe kul tot op het laatste toe te verdedigen, stemt tot droefheid. Al ben ik me bewust dat er ook nu weer een heleboel van die elitaire mensen zich hebben klaargemaakt om na de fluwelen revolutie toch de eerste viool te blijven spelen. We moeten maar eens goed de Franse omwentelingen bestuderen en hier eens goed rond kijken.
Een van de zwaarste verwijten die Pro Republica naar het hoofd geslingerd krijgt, is dat wij de veroorzakers zijn van een constitutionele crisis. Dat is te veel eer. Eeder heb ik geprobeerd uit te leggen dat ook deze crisis een onomkeerbaar historisch proces is, dat op ons afkomt en dat wij hebben te accepteren. Ook zonder Pro Republica zal de monarchie vallen. Maar welk bezwaar is er tegen een constitutionele crisis? Er zijn ergere rampen: het dreigen met en het werpen van een waterstofbom, een oorlogsverklaring, een financieel-economische crisis, een nederlaag op het sportveld en het breken van je been. In een constitutionele crisis wordt alleen de grondwet veranderd, wordt een verouderd systeem buiten werking gesteld en krijgen nieuwe gedachten een kans. Is dat een ramp? Het is een voordeel. We beleven nu dus niet zozeer de stilte voor de storm maar die voor een nieuwe lente.

Deel dit artikel op:

Pro Republica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot Pro Republica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Lees eerst onze huisregels.
Uw reactie wordt gemodereerd. Om er zeker van te zijn dat u een persoon bent en geen spam-robot,
vragen wij u voor het reageren een eenvoudige rekensom op te lossen.