Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Repliek inzake de stervende dynastie
Kees Lafeber

Antwoord aan Prof. Dr. Hans Vogel te Buenos Aires inzake 'Het einde der monarchie?'

Geachte collega,

Het is mij een genoegen u te antwoorden, temeer omdat u tevens verbonden bent aan ESEADE, in onze vaderlandse geschiedenis bekend uit de tijd van de mésalliance Amsberg-Zorreguieta. Ik heb immer gehoopt dat er tussen uw instituut en Pro Republica ooit een wetenschappelijke discussie zou gevoerd worden over historisch relevante onderwerpen, en zie ineens is zij er. Dank voor uw waarderende woorden, welke ik gaarne ook aan mijn collegae overbreng.

Het ging mij in mijn eerste brief er vooral om duidelijk te maken dat het altijd en overal dezelfde processen zijn waaraan alle levende wezens én alle door mensen gecreëerde instituten onderhevig zijn. Dit natuurlijk proces van opgang en ondergang waaraan wij allen onderhevig zijn, maakte ik aan eerstejaars studenten graag duidelijk met het verhaal van Herodotos - ik ben vaak meer classicus dan contemporain historicus - over een Egyptische farao, die perse wilde weten wat de zin der geschiedenis was. Daartoe gaf hij opdracht aan een breed opgezette commissie van honderd geleerden, die moest onderzoeken wat het essentiële was van alle (menselijk) leven. De commissie kreeg toegang tot de meest geheime documenten, terwijl iedereen die ondervraagd werd een antwoordplicht had. De geleerden togen aan het werk en brachten na vijftig jaar noeste arbeid een zo volledig mogelijk rapport uit, dat op 50 kamelen naar het paleis werd getransporteerd.

De farao sloeg de schrik om het hart bij het aanschouwen van de gigantische hoeveelheid documenten die hij moest bestuderen. Uiteindelijk besloot hij uit het hondertal een kleine groep van vijf man aan te wijzen die hem binnen tien jaar moest rapporteren. Onvermoeibaar heeft ook deze groep zich aan de arbeid gezet en inderdaad binnen de gestelde termijn de geëiste samenvatting aan majesteit of hoogheid - ik weet niet of ze toen ook al aan die onzin deden, ik vrees van wel - overhandigd.

Ditmaal werd het uiterst zorgvuldig geselecteerde materiaal op vijf zwaar bepakte muilezels aangevoerd. Ook nu weer reageerde de koning afwijzend. Ook deze aanzienlijk beknopte studie was hem te groot. Uiteindelijk werd er een nieuwe opdracht gegeven en wel aan één man, die binnen een jaar antwoord moest geven op de vraag wat de voornaamste les is die uit de menselijke gescbiedenis kon worden getrokken. De geleerde kwam te voet naar het paleis, waar de farao hem in de voorhof tegemoet trad. Toen zij zich op een bank hadden neergezet, haalde de geleerde uit zijn borstzak een klein stukje perkament te voorschijn, waarop geschreven stond: 'de mensen worden geboren. De mensen gaan dood. En daartussen leven zij'. De farao vroeg daarop 'of dat alles was'. Waarop de geleerde instemmend knikte. Dat was inderdaad alles. Deze oude wijsheid, dat het leven slechts een tussenfase is tussen komen en gaan, lijkt in de jacht van het dagelijks leven geheel verloren te zijn gegaan. De zin der geschiedenis is niet, kan nooit voor iemand het pure nastreven van bezit, macht, legers, kolonieën, diploma's, geld of titels zijn. De zin der geschiedenis is juist het relativeren van al het materiële dat hier opgesomd staat. En - dat wilde ik slechts met dit voorbeeld duidelijk maken - deze opdracht tot relativeren is de enige die het leven leefbaar maakt. Zij geldt voor jong en oud, voor mannen en vrouwen, voor geleerden en niet-geletterden, voor godsdienstigen en niet-godsdienstigen, voor generaals en soldaten, voor alle mensen van alle landen, ook voor hun regeerders en onderdanen, maar vóór alles voor de grote machthebbers, die geen enkel relativeringsvermogen meer bezitten bij het continueren en vergroten van hun bezit, macht en aanzien. Het spreekt vanzelf dat ik, schrijvend over een stervende monarchie, vooral het oog had op die der Amsbergers, die sinds jaar en dag alle contacten met de werkelijkheid hebben verloren, maar ik ben er van overtuigd dat alle leiders van alle stammen, naties, kerken en militaire blokken in verleden, heden en toekomst op gelijke wijze ten onder zullen gaan. Wel heeft - maar ik kon niet alles opschrijven in die paar regels die ik te mijner beschikking had - elk verhaal over een teloorgang zijn eigen jaartallen, namen, bijzonderheden, omstandigheden. Gechiedenis is immers idem sed aliter, alles is altijd op een andere wijze hetzelfde. Het ging mij echter niet om de verschillen, doch om de overeeenkomsten zowel bij de levende wezens zelf als bij de door mensen gemaakte zaken en ficties.

Mijn geachte opponent heeft een boeiend en indrukwekkend verhaal geschreven over het verval van het Nederlandse politieke systeem, waarvan de monarchie de hoeksteen zou zijn, wat ik wil betwisten. Ontegenzeggelijk echter juist is Vogels analyse van de ontwikkeling van het Nederlands politieke systeem, al is zij naar mijn smaak te sociologisch en te dwangmatig. Geschiedenis is immers ogenschijnlijk een rommelzolder van belangen, tradities, ambities, angsten en domheden. Het gaat mij veel te ver om het rottingsproces van de monarchie uitsluitend althans voornamelijk toe te schrijven aan de PvdA. Met evenveel reden kan verwezen worden naar de onwaarschijnlijk hersenloze politiek van de zich christelijk noemende partners, even fantasieloos, even weinig principieel, even conservatief en even onsmakelijk. Misschien komt dat door het gebrek aan intelligente leiders, hoewel we ook hier op gelijke wijze als bij de monarchie het verval een natuurnoodzakelijk gegeven is. Ik zou hier boeken over kunnen vol schrijven. Ik refereer ook aan uw bewering dat de geschiedenis ons leert dat een monarchie niet zonder geweld verdwijnt. Ik geef grif toe dat in het verleden de hulp van wapens - de ultima ratio regum - altijd werd ingeroepen. De dynasten meenden daar niet buiten te kunnen. Echter, het nucleaire wapen heeft niet alleen de techische zijde van binnen- en buitenlandse oorlogen veranderd, ook de visie op wapengebruik is fundamenteel gewijzigd. Niet alleen mag men verwachten dat de Amsbergers de greep op de krijjgsmacht (de Koninklijke landmacht, marine en luchtmacht) inmiddels hebben verloren, ze zien tevens wel in dat een oproep 'Te wapen' als in 1830 nu nog maar contraproductief zal werken. Oorlog voeren is niet meer van deze tijd. Ook dat proces is geërodeerd.

Logischer lijkt uw bewering dat het gevaar voor de Van Amsbergers van buiten komt. Een systeem van vier bestuurslagen functioneert niet. Ik zie echter niet in dat er ooit een gewapend conflict tussen een internationale organisatie, hoe gedrochtelijk ook, ontstaat met de nationale landen. Er is namelijk nog altijd iets dat geknaagd heeft aan de monarchie in de nationale staat en dat ook in de toekomst zal doen met de macht van Brussel: de intelligente burger, die nooit meer met zich zal laten sollen. U gelooft tenslotte niet - ik begrijp die conclusie niet helemaal - dat monarchieën op vreedzame manier zullen verdwijnen. Daartegenover poneer ik dat dat Pro Republica nimmer tot gewapend geweld zal oproepen, dat de royalisten, uitgeblust als ze zijn, evenmin willen vechten én dat de Van Amsbergers zich hun onmacht en de ernst der situatie te goed kunnen voorstellen.

Collega, ik heb veel intellectueel genot aan het schrijven van deze repliek beleefd. Op 12 december houdt Pro Republica in het Utrechtse een grote bijeenkomst. Mag ik u van harte uit nodigen op deze uiterst pacifieke bijeenkomst aanwezig te zijn? Zalig zijn de vredelievenden. Hun is de toekomst.

Collegialiter, uw

C. V. Lafeber





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander