Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  



gepubliceerd op 15 en 16 April 2008 in Trouw, Het Parool en Brabants Dagblad

Bij zijn be�diging als lid van het Internationaal Olympisch Comit� (IOC) in 1999 sprak Willem Alexander de belofte uit "vrij te zullen blijven van politieke en commerci�le invloeden".
Zowel het een als het ander blijkt een probleem. Wat het commerci�le aspect betreft, liggen de corruptie-schandalen rond de uitverkiezing van Salt Lake City, Sidney en Nagano als plaats voor de Olympische Spelen nog vers in het geheugen. Na de Lockheedaffaire kon het Koninklijk Huis betrokkenheid bij een corrupt comit� wel als laatste gebruiken. De toenmalige Tweede Kamer drong dan ook in grote meerderheid aan op terugtrekking van de prins uit het IOC. De afloop kennen we: het liep � voor de prins althans � met een sisser af en hij kon zijn functie behouden.

Maar hoe zit het met die andere belofte "vrij te zullen blijven van politieke invloeden"? Het is zeer de vraag of deze belofte �berhaupt door de prins gedaan kon worden. Immers, al zijn handelen, in welke hoedanigheid dan ook, valt onder de ministeri�le verantwoordelijkheid. Terwijl IOC-voorzitter Jacques Rogge inmiddels openlijk spreekt over een crisis � een politieke welteverstaan � betwijfelt oud-premier Van Agt hardop of men het verschil wel zal zien tussen de prins als vertegenwoordiger van de Nederlandse regering of als lid van het IOC. Vanuit het perspectief van de ministeri�le verantwoordelijkheid is er principieel namelijk geen enkel verschil. Net zoals de koning(-in) zich als lid van de regering onttrekt aan parlementaire controle, zo geldt dat in dit geval ook voor de bestuurlijke handelingen van de prins binnen het IOC: de regering is verantwoordelijk maar kan geen enkele controle uitoefenen. En zo kan het gebeuren dat dankzij het juridisch-bestuurlijke monstrum van Thorbecke de Nederlandse regering ongewild betrokken raakt bij de politieke controverse rond de Olympische Spelen in China.

Het is een publiek geheim dat toenmalig premier Kok ronduit tegen het IOC-lidmaatschap van de prins was, juist vanwege dit soort onvoorziene risico�s, maar dat koningin Beatrix haar zin doordreef. Want zo gaat dat bij ons monarchale relict: de koningin drukt haar zin door, zoals zijzelf duidt "onder ministeri�le bescherming". En als dan de consequentie een politiek ongeleid projectiel blijkt te zijn, draait het kabinet ervoor op. Nu uit meerdere enqu�tes is gebleken dat ruim tweederde van de Nederlandse bevolking het onwenselijk vindt dat premier Balkenende aanwezig is bij de opening van de Spelen, toont de ministeri�le verantwoordelijkheid wederom haar ware gezicht als ministeri�le kramp.

Balkenende is inmiddels aan zijn voorzichtige achterwaartse schaarbeweging begonnen. Hij heeft nog enkele maanden de tijd, hopend (of in zijn geval biddend) dat het politieke tij zal keren. Het antwoord op de vraag of de prins vrij kan blijven van politieke invloeden luidt dan ook: per definitie niet. Iemand die handelt onder de verantwoording van een regering kan eenvoudigweg niet beloven politiek gevrijwaard te blijven. De komende troonswisseling is een uitstekende gelegenheid om aan deze politieke anomalie een einde te maken, hetzij door een gedepolitiseerd koningschap, hetzij door � beter nog � definitief over te stappen op de republiek. In de ontwikkeling van een federaal Europa is het wel zo gezond als de prins op eigen verantwoording kan handelen en er zonodig op aangesproken kan worden.





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander