Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Mijmeringen van een onderdaan (2): Tijd
Miranda Ungula

Voor zover mij bekend is nooit onderzocht hoeveel tijd van een mensenleven wordt besteed aan wachten. Wachten op de bus, wachten in de rij voor de kassa of wachten tot het eten klaar is. Klokkentijd is continu en constant; iedereen - of hij nu wil of niet - balanceert op het midden van het tijdkoord in zijn eigen heden, geklemd tussen verleden en toekomst. Onverbiddelijk verglijdt dat wat ooit eens toekomst was via ons heden naar wat later ons verleden zal zijn. Beleefde tijd daarentegen is niet constant, zo kan voor mij een symfonie van Mahler om acht uur beginnen en als ik drie uur later op mijn horloge kijk blijkt het pas tien over acht te zijn. Tijd die men wacht wordt in het algemeen als nutteloos en onaangenaam ervaren. Daarom zijn er allerhande middelen verzonnen om de tijd te doden. Tijd echt doden kan natuurlijk niet, althans, de klokkentijd niet. Maar tijd zoals die ervaren wordt kan men ermee proberen zo min mogelijk vervelend door te komen.

 Wellicht vraagt u zich af waar ik eigenlijk naartoe wil met deze filosofische bespiegeling. Ergens - ik weet niet eens meer waar - las ik namelijk dat het kroonprinselijk paar, dat ons thans in New York vertegenwoordigt en daar als zodanig de bloemetjes buiten zet,- 'gewoon in de rij moest staan' bij de douane. Ze werden namelijk niet herkend. Mooi zo, dacht ik meteen, dat zet die twee eens met beide benen op de grond. Nu zal dat maar betrekkelijk zijn, want door hun Amsbergborst tot op slagschiphoogte op te laten zwellen weten zij zich meestal snel al heel erg belangrijk te laten lijken. Toch vond ik het idee alleen al best wel aardig. Maar misschien was het ergens maar beter ook, gezien hun recente schoffering van het Amerikaanse persagentschap AP.

De melige tegeltjeswijsheid 'haast u als u de tijd hebt, dan hebt u de tijd als u haast hebt' deed mij echter wel realiseren dat tussen die absurde overmaat aan privileges die deze familie geniet, de tijd er eentje is die nooit expliciet besproken wordt. Privileges zoals het regeringsvliegtuig te kunnen gebruiken om te gaan wintersporten, gratis in paleizen te kunnen wonen, belastingvrij exorbitante uitkeringen van de staat te ontvangen om in weelde te leven - dit zijn allemaal voorrechten die zij menen te ontlenen aan hun afkomst. Een geboorterecht, zogezegd. En omdat het nooit genoeg is, zoeken zij onophoudelijk naar de grenzen van het toelaatbare. En daar zijn wij dan weer voor, om deze ongewone vanzelfsprekendheden in het heldere licht van onze republikeinse schijnwerpers te plaatsen.

 Als je na je werkdag niet in de rij hoeft te wachten voor de kassa bij Albert Heijn, dan kun je die tijd gebruiken om iets anders te doen of de toekomst een stukje naar het heden te verschuiven. Stel dat je boodschappen alvast op het aanrecht stonden, of misschien zelfs al in de koelkast, dan kon je na je werk meteen naar huis en beginnen met koken. Je begint eerder aan de maaltijd, kan eerder afwassen en zit bijgevolg eerder op de bank voor de televisie. Tijdwinst. Knip de onplezierige afwas er nog eens tussenuit en de tijdwinst neemt verder toe. Of als je met je auto klem komt te staan in een file, dan is gelaten wachten de enige oplossing. Heb je een afspraak, dan kun je maar beter bellen om te zeggen dat het wat later wordt. Iets dergelijks overkwam mij in de buurt van Rotterdam bij het Kleinpolderplein, toen plotseling over de vluchtstrook mevrouw Van Amsberg passeerde, geëscorteerd door vier motoragenten. Geen idee wat ze ging doen, hoogstwaarschijnlijk was ze onderweg naar Zestienhoven omdat het regeringsvliegtuig daar inmiddels voor haar klaarstond. Twee keer tijdwinst: langs de file en het vliegtuig staat te wachten. Ik geloof althans niet dat een Van Amsberg in de wachtkamer met een tijdschrift op zijn beurt moet gaan zitten wachten bij de tandarts of specialist.

 'In de rij staan' betekent - behalve wachten - tevens je schikken naar de orde van de redelijkheid. Gebeurtenissen voltrekken zich in volgorde van binnenkomst: één voor één, met de langstwachtende voorop, zonder aanzien des persoons. Wie later arriveert sluit achter aan. In het gewone leven wordt dit redelijk gevonden, voordringen en bumperkleven ziet men derhalve als laakbaar gedrag. Nu zijn er gelukkig ook redelijke hardheidsclausules: staat u met een afgeladen winkelwagentje voor de kassa terwijl achter u iemand wacht met alleen een tube tandpasta in de hand, dan kunt u die voor laten gaan, net zoals een zwaargewonde die in de wachtkamer bij de dokter wordt binnengedragen vanzelfsprekend naar voren schuift. Wie echter eerder aan de beurt wil komen door met een bundel bankbiljetten te gaan zwaaien vinden wij corrupt en wie een deftige achternaam noemt arrogant.

U begrijpt inmiddels waar ik met dit betoog naartoe wil. Uit de keten van gebeurtenissen in het dagelijks leven van de Amsbergers worden allereerst de onaangename bezigheden er tussenuit geknipt, zoals in bovenstaand voorbeeld het doen van boodschappen. Daarbij wordt terloops tijdwinst geboekt, omdat er immers niet voor de kassa gewacht hoeft te worden. Het 'zinloze' wachten zoals in de file staan wordt letterlijk omzeild door er langsheen te rijden over de vluchtstrook, terwijl het vliegtuig klaarstaat om te vertrekken. Anderen wachten en staan als het ware hun tijd aan hen af ('zorg dat je op tijd bent, want we kunnen de majesteit niet laten wachten'). Geen 'verloren' wachttijd voor douane, uurtje van tevoren verplicht inchecken en andere tijdverspillende verplichtingen. Al doende schuiven de gebeurtenissen voor deze familie als het ware in elkaar, de onaangenaamheden worden er als eerste tussenuit gepeuterd en vervelende wachttijden er tenslotte vanaf geschraapt door die van anderen op te eisen. De winst op de gehele levensduur van zo'n koninklijk organisme is, zo vermoed ik, aanzienlijk.

 Toch zijn er zaken die geen tijdcompressie verdragen, maar zich mogelijk wel in de interessesfeer van de familie bevinden. Bijvoorbeeld het lezen van een boek of het doen van een studie. Op de middelbare school kun je weliswaar proberen door je mondeling heen te rollen met het lezen van een uittreksel of samenvatting, maar de essentie - de sfeer en de geest van de letter - gaat dan toch aan je voorbij. Voor je examen kom je er met een beetje geluk mee weg, maar écht veel wijzer ben je er niet van geworden. Maar ook hier heeft de familie van Amsberg het nodige op gevonden. Meneer Van Amsberg neemt het verzameld werk van Couperus of W.F. Hermans in ontvangst en zet het thuis in de kast. Waarschijnlijker: hij laat het thuis in de kast zetten, want dat spaart tijd en wekt bovendien de indruk van enige literaire interesse. Voor de intellectuele schijn stort Meneer zich in het Leidse studentenleven - allemaal nét echt - en krijgt vervolgens zijn doctoraal voor het vak waarin hij de meeste colleges heeft gevolgd. Maar voor alle zekerheid wordt zijn 'afstudeerscriptie' toch maar veilig achter slot en grendel bewaard. En waar ieder ander moet ploeteren op zijn dissertatie, neemt zijn moeder een eredoctoraat in ontvangst.

Allemaal tijdwinst met toename van status, want om dat laatste gaat het hen natuurlijk in de eerste plaats. U vraagt zich nu af wat zij dan toch met al die tijd doen, die wij, gewone stervelingen, gelaten in wachtkamers moeten doorbrengen? Gewoon: feesten, op kosten van al diegenen die de rij staan. Zoals nu in New York.





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander