Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  

Ben ick van Duytschen bloet?Grote kans dat het boek "The English Constitution" (of de Nederlandse vertaling van de relevante delen) van de 19e eeuwse Britse econoom en politicoloog Walter Bagehot op Beatrix' nachtkastje ligt. Het is een van de weinige geschriften - zoniet het enige - dat na de zeventiende eeuwse verlichting een enigszins rationele rechtvaardiging biedt voor de constitutionele monarchie. Een soort massa-psychologie avant la lettre. De prijs die daarvoor betaald moet worden is wel erg hoog. De onderdanen worden namelijk voor volslagen achterlijk gehouden: "Dienovereenkomstig zal het koningschap, zolang het mensenhart sterk en het menselijk verstand zwak is, sterk staan, omdat het vage gevoelens aanspreekt en zal de republiek zwak staan omdat zij een beroep doet op begrip."

Ben ick vrij onverveert een Prince van Oraengien?Vanwege de intrinsieke irrationaliteit van de monarchie komt Bagehot met een klemmend advies. Men moet omwille van de mystiek de monarch niet in het felle daglicht plaatsen. Dat is inderdaad een valide argument. Voltaire wist het zelfs nóg sterker te formuleren: het toppunt van arrogantie is je helemáál niet meer laten zien, zoals bijvoorbeeld de vooroorlogse Japanse keizer. Dan heeft de mythe alle ruimte om te bloeien, zichzelf uit te vergroten en te versterken. Beatrix begrijpt dat als geen ander. Toen Nederland een republiek was hadden zo'n beetje alle andere Europese landen een monarchie. En toen die na de Franse Revolutie stuk voor stuk vielen om plaats te maken voor een republiek werd Nederland juist een monarchie. Om dat anachronisme te compenseren begreep Beatrix - in tegenstelling tot haar moeder - dat daarvoor de mystiek van Bagehot uit de kast gehaald moest worden. Aan het begin van de 19e eeuw kon je immers niet meer met goed fatsoen je onderdanen laten geloven dat je door God uitverkoren was,- laat staan in de 21e eeuw. Om die reden liet zij zich bijvoorbeeld in een hermelijnen mantel inhuldigen en zich met de archaïsche titel 'Majesteit' aanspreken. Om haar veronderstelde sociale meerwaarde maatschappelijk te verankeren meet zij zich arrogantie aan als politiek-grandioze stijlvorm. Heel slim, zou Bagehot vinden.

Heb ick den Coninck van Hispaengien altijt gheeert?Welnu, wat bakt haar troonopvolger ervan? Hij kondigde reeds aan een stijl te zullen volgen die meer met die van zijn grootmoeder overeen zal komen dan met die van zijn moeder. Zijn grootmoeder, die zich liever met 'mevrouw' liet aanspreken, gaf te kennen dat - ware zij geen koningin - zij republikein zou zijn geweest. Willem-Alexander gaat echter wél in het felle daglicht staan.
En wat krijgen we dan (uiteraard alleen in de buitenlandse pers[ 1 ] [ 2 ]) te zien? Stuitende taferelen van een hossende en feestende platte troonopvolger tussen het even platte oranjegrauw waarvan zijzelf plots ook deel uit blijken te maken. Van mystiek is hier weinig sprake, om van 'Hoogheid' of 'Majesteitelijk' maar te zwijgen. Emotie (het zwakke menselijke verstand volgens Bagehot) is inderdaad de kurk waarop Oranje drijft, maar op deze manier heeft Bagehot het zeer zeker niet bedoeld. Om de irrationaliteit van de monarchie te kunnen handhaven zou Bagehot dit vast niet zo slim gevonden hebben.

Wie goed luistert kan Alexanders vrouw zelfs 'een beetje dom' horen fluisteren.








ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander