Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Het fascistische boodschappenlijstje van Luns
Ton Biesemaat

'Van menig grafschrift
Deugt geen moer
Hier lig niet ik
Hier ligt mijn broer'
(Fons Jansen)

 

NOS Journaal, 25 maart 2010

Een stem uit het verleden kwam via de media tot ons. Ik associeerde het met Mr. G.B.J. Hiltermann en zijn Toestand in de wereld. Volwassen was ik nog niet maar Joseph Luns kende ik wel. Iedereen kende de minister van Buitenlandse Zaken. Er is weer eens een biografie van Luns uitgekomen, geschreven door prof. dr. A.E. Kersten. Ik viste een bestofte biografie van Luns uit de boekenkast, op het gangpad van de bovenste verdieping van mijn met dossiers en boeken volgestouwde huis(je). Die was geschreven door de zo kritische oranjehistoricus en Pro Republica-publicist Jan Kikkert. Daarin staat de toenmalige populariteit van Luns goed omschreven ten tijde van de turbulente verloving van Beatrix met de voormalige Waffen SS'er Claus von Amsberg in oktober 1967. Drs. G.M. Nederhorst, fractievoorzitter van de PvdA, zei toen: 'Een Nederland met als staatshoofd een Juliana of een Beatrix - goed in de hand gehouden door regering en parlement - prefereer ik boven een Nederlandse republiek met aan het hoofd een De Quay of een Luns, want dat wordt het.' Sinds 1967 is er bij de PvdA weinig veranderd qua slaafsheid en onderdanigheid ten opzichte van het koningshuis. Of je zou kunnen zeggen dat later bekend werd dat Luns in zijn jonge jaren lid was geweest van de NSB. En liever hebben we natuurlijk niet een fascistisch staatshoofd. Dus daar behoedde de monarchie ons mooi voor. Nou ja... volgens Luns was het trouwens zijn broer die hem lid had gemaakt van de club van Mussert en Meinoud Rost van Tonningen. Om met kardinaal Simonis te spreken: Wir haben es nicht gewusst.

 

Luns was in zijn bejaarde nadagen bevriend met de Zwarte Weduwe, Florrie Rost van Tonningen. Dat tekende ik uit haar eigen mond op1. Maar ook de zo kritische Willem Oltmans kwam bij de grande dame der nationaalsocialisten op bezoek. In de betere kringen die nog verankerd waren in het interbellum keek men daar doorheen. Die families hadden allemaal wel een zwart schaap na 1945 overgehouden. En ach, was het niet de jonge prinses Margriet die daar ook over de vloer kwam bij de Fentener van Vlissingetjes en daar Grimbert, de zoon van de Zwarte Weduwe, ontmoette? Volgens Florrie - ik heb het toen allemaal genoteerd - zouden die twee nog kortstondig een puberale romance hebben gehad.

Luns was in de meidagen van 1940 ambassademedewerker te Berlijn en kwam via Zwitserland in Portugal terecht. Daar vertegenwoordigde hij tot 1943 de Nederlandse of beter gezegd Londense belangen van de uitgeweken Wilhelmina, zur Lippe en Gerbrandy. Op het Iberisch Schiereiland heerste het fascisme. Luns vond het prachtige systemen. Des te merkwaardiger is het dat hij in de jaren zestig de katholieke trouwpartij tussen prinses Irene en Carlos Hugo de Bourbon Parma, Spaans troonpretendent in het door Franco met straffe hand geleidde land, niet zag zitten. Irene, die door enge Opus Dei-achtige kringen in Spanje werd opgevangen. Irene en Carlos Hugo die door kardinaal Giobbe, hoofdrolspeler in de stadhoudersbriefaffaire, in Rome werden getrouwd. Luns vond het volgens de nieuwe biografie van Kersten maar niets. Toch gek voor een katholieke conservatief als Luns. Wellicht werd zijn houding ingefluisterd door zijn vijandschap ten opzichte van zur Lippe? Die kwam tot uitbarsting rond de Nieuw-Guinea kwestie, waarbij zur Lippe voor het loslaten van het steentijdperk-eiland was, en Luns als conservatieve imperialist dat uitgestrekte stuk tropisch Nederland wilde behouden. De houding van zur Lippe lijkt nobel, maar in hoeverre werd die ingefluisterd onder druk van angst over wat Soekarno en Kennedy wisten over zijn wapenleveranties en beoogde onderkoning-aspiraties? Maar zover ik kan distilleren uit het NRC-artikel over het boek van Kersten had Luns bezwaar tegen het fascistische huwelijk van Irene en Carlos Hugo meer te maken met het feit dat Carlos Hugo de loser leek te zijn in de race wie Spaans koning zou worden na de dood van de caudillo Franco. Daarom gooide het kersverse fascistische-roomse echtpaar in totale wanhoop het roer om en werd men voor die tijd modieus links. Het mocht niet baten, en het eindigde met een trieste schietpartij2.

 

Luns zag gek genoeg ook al de Duitser Claus von Amsberg niet zitten: 'De minister betreurde het dat Von Amsberg geen prins was. Bovendien vond hij hem 'arrogant, eerzuchtig en een vrouwenjager'. Deze informatie, afkomstig uit het diplomatieke roddelcircuit, bleek onjuist. Volgens de insiders aan het hof was Claus inderdaad een arrogante Pruis. Dus daar zit de NRC fout. Maar Claus als vrouwenjager is een opmerkelijke faux pas van Luns. Der Spiegel wist in 1967 uit de mond van een jeugdvriend in zijn geboorteplaats op te tekenen dat hij Claus nog nooit met iemand van het andere geslacht had gezien. Min of meer een basis voor de verhalen, geruchten, roddel en achterklap dat Claus soms in de kast zat. Hij kwam er in het geheim wel eens uit met huisvriend mr. Frits Salomonson. Die laatste was voor de voormalige soldaat van het Derde Rijk een gevaar, want Frits kwam in opspraak tijdens een beursschandaal, de IRT-affaire en vanwege zijn contacten met minderjarige Noordafrikaanse schandknapen.

En die vervelende Luns had ook al problemen met Pieter van Vollenhoven. 'Hij drong er bij premier Victor Marijnen op aan 'de jongeman in kwestie' ervan te overtuigen dat die zich moest terugtrekken 'in het belang van het vorstenhuis'. Wellicht was Joseph bang dat Pieters vader hem nog kende via de NSB? Want wat in die jaren zestig geheim moest worden gehouden, was dat Pieters vader in de jaren dertig nog een tijdje lid was geweest van Mussert & Co. Bij het Nederlandse koningshuis heeft het direct of indirect altijd gewemeld van de hele, halve en bekeerde fascisten. Van zur Lippe tot Zorreguieta en met af en toe een slippertje in de misdaad: van Salomonson tot Wisse Smit. Pieter van Vollenhoven zou de ideale schoonzoon en betrokken professor worden. Prins mocht hij niet worden, dus dan maar professor. Iets met veiligheid en zo. Waarschijnlijk om die oude koe van het dodelijke auto-ongeluk in Oostenrijk uit te poetsen3. Als je tot de familie wordt toegelaten is succes verzekerd.

ΒΆ

Zo'n monarchie is na dit fascistische boodschappenlijstje4 nu ook niet echt een garantie voor betrouwbare figuren. Het is het ongelijk van de PvdA van Nederhorst en Cohen. Die laatste ging voor het damesblad Margriet als hoofdredacteur ad interim gezellig op de thee bij WimLex en de dochter van een fascist die nergens spijt van heeft. Zo'n Job Cohen doet me denken aan de notabelen van de Joodsche Raad die hun armere lotsgenoten richting het oosten stuurden.

Collaboreren om hogerop te komen en status te verkrijgen is van alle tijden.

 

 

 


1 Onvergetelijk citaat van de Zwarte Weduwe in een notitieboekje van me: 'Ik heb in mijn leven maar twee mannen ontmoet met zulke doordringende blauwe ogen. Dat waren Adolf Hitler en paus Pius XII.'

2 Prinses Irene en haar toenmalige echtgenoot Carlos Hugo van Boourbon-Parma waren in 1976 de leiders van de Spaanse Carlisten. Bij een massale Carlistische pelgrimstocht naar de berg Montejurra werd de stoet beschoten waarbij twee doden vielen, waarschijnlijk omdat Irene en Carlos Hugo gewaarschuwd waren werden ze zelf geen slachtoffer. In 1990 bleek uit Spaanse onderzoeken dat de aanslag was gepleegd door Italiaanse Gladio-leden die waren uitgeweken naar Spanje. De reden voor de aanslag was om de ooit fascistische Carlisten die naar modieus links waren afgegleden weer in het gareel te krijgen van de rechtse Carlisten-fractie onder leiding van Prins Sixto, de broer van Carlos Hugo. Zie verder 'De wajangpoppen van Prins Bernhard'.

3 In 1983 waren Pieter en Margriet betrokken bij een dodelijk auto-ongeluk. Pieter was daarvoor geregeld negatief in de media gekomen vanwege zijn roekeloze rijgedrag.

4 De particulier secretaris Van der Hoeven van Juliana was ook een NSB'er en redacteur geweest van het fascistische tijdschrift 'De Waag'. Pieter en Margriet gingen er in hun verlovingstijd thee drinken (hallo Job, ben je daar?!). Pieter was ook nog van 1968 tot en met 1971 directie-secretaris bij de Heide Maatschappij, een bedrijf waar de ook met een fascistisch verleden besmette ir. Staf de scepter zwaaide.





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander