Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Een ongemakkelijke vraag
Miranda Ungula

Terwijl Willem-Alexander en Máxima deze week in New York feesten, was de 21e gesneuvelde Nederlandse militair in de Afghaanse provincie Uruzgan te betreuren. Over hoe het zover kon komen dat Nederland betrokken raakte bij de oorlog in Afghanistan is het laatste woord nog lang niet gesproken. Het verzet tegen verdere deelname groeit, en niet alleen in Nederland.


NOS Journaal, 8 september 2009

De affaire rond het Nederlanderschap van Ayaan Hirsi Ali leidde tot de val van het tweede kabinet Balkenende. Coalitiepartij D'66 eiste het aftreden van minister Verdonk. Nadat het kabinet dat weigerde, zegde D'66 het vertrouwen op. Het kabinet viel op 30 juni 2006 en de premier stelde alle portefeuilles ter beschikking.

Als een kabinet valt komt - net als na verkiezingen - het staatshoofd in beeld. De taak van de koningin om een formateur aan te wijzen heeft weliswaar geen constitutionele basis, maar dit is één van vele zaken die de familie naar zich toe getrokken heeft. Over de aansprakelijkheid die dit met zich meebrengt heb ik een vraag. Een nogal ongemakkelijke vraag.

  • Balkenende gaf direct na de val van zijn kabinet het staatshoofd te kennen geen nieuwe verkiezingen te willen, maar snel door te willen regeren met een zogenaamd 'rompkabinet'. Daarvoor vond hij steun bij de toenmalige LPF-fractie.

  • Als reden hiervoor meende hij dat er dringende kwesties waren waarover snel besloten moest worden. Nieuwe verkiezingen uitschrijven zou te lang duren. De oppositie vond deze kwesties te controversieel en drong aan op verkiezingen.

  • Eén van die controversiële kwesties was de Nederlandse deelname aan de oorlog in de Afghaanse provincie Uruzgan. Er stonden grote belangen op het spel: toenmalig US-president Bush bonkte op de deur.

  • Beatrix liet zich adviseren en nam een beslissing: ze benoemde Ruud Lubbers als formateur, die de opdracht kreeg een rompkabinet te vormen.

  • Dit rompkabinet zou missionair zijn en derhalve gemachtigd een beslissing te nemen over Afghanistan. Nederlandse militairen vertrokken naar Uruzgan.

  • Wat een 'wederopbouwmissie' had moeten worden bleek keiharde oorlog te zijn. Het dodental aan Nederlandse zijde staat thans op 21, om over het aantal onschuldige burgerslachtoffers aan de Afghaanse kant nog maar te zwijgen.

Juridisch is het staatshoofd in Nederland nooit aansprakelijk, zelfs niet wanneer ze een pakje kauwgom zou stelen. Dat zegt echter niets over een eventuele morele aansprakelijkheid.

Er is één persoon geweest die Balkenende tegen had kunnen houden, één persoon die desalniettemin besloten heeft een formateur aan te wijzen om een missionair rompkabinet samen te laten stellen, er was maar één enkele persoon die had kunnen zeggen: 'Bush wacht maar, want onze regering is zojuist gevallen',- maar dat niet gedaan heeft.

Die ene persoon kan krachtens datzelfde wetsartikel naar de premier wijzen als verantwoordelijke. En die premier kan - moreel - op zijn beurt terugwijzen, immers, zij heeft de formateur aangewezen en zij besloot dat er geen verkiezingen zouden komen. Waar de juridische aansprakelijkheid ligt weten we, want dat is al ruim 150 jaar zo. Maar mijn vraag luidt: waar ligt de morele aansprakelijkheid? Wat mij betreft is er geen ontkomen aan.

Terwijl Van Middelkoop trots is op 'onze jongens', en de premier rustig kan slapen omdat zijn beslissing mogelijk is gemaakt door een besluit van het staatshoofd, dat op haar beurt juridisch veilig terug kan wijzen, huilen er echtgenotes, vriendinnen, moeders en vaders.

Het geweten is gesust. Op naar nummer 22?





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander