Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
De god van koning Willem IV
Bob E1bracht

Het hoedeboek heeft vele bedenkelijke kanten. Niet alleen het pamflet als zodanig, het gekozen tijdstip en al het rumoer er omheen tijdens de introductie, maar ook inhoudelijk geeft het geen enkele reden tot gerustheid. De gruwelijke anekdote van een premier die uit voorzorg een passage uit een interview liet schrappen, waaruit bleek dat de toekomstige koning niet alle aan hem voorgeschotelde wetten zou ondertekenen, deed velen de haren te berge rijzen. Dat meneer Van Amsberg inderdaad geen enkel benul heeft van de meest basale beginselen van democratische besluitvorming toonde hij deze week vanuit zijn Canadese vakantieadres weer eens aan. Nederland heet een constitutionele monarchie te zijn, maar wat als er toevallig iemand op de troon komt te zitten die geen enkel gevoel heeft voor de constitutionele verhoudingen waarnaar hij zich heeft te schikken? Het heeft er alle schijn van dat Nederland duistere tijden tegemoet gaat met dit recalcitrante politieke onbenul.

 

Met het levensbeschouwelijke aspect wordt met graagte gekoketteerd, omdat dit omfloerst wordt met veronderstelde diepzinnigheid. Iemand die elke maand naar een bijbelclubje gaat - met de twijfelachtige naam 'De Bende van 12', wat dit beoogde diepzinnigheidseffect overigens juist weer teniet doet - suggereert immers een serieuze, contemplatieve geest. De prins, door god uitverkoren om over ons te regeren, lijkt eens in de vier weken te worstelen met existentiële vragen die hem tot ootmoedige contemplatie dwingen. Dat lijkt althans de bedoeling van dit onderdeel van het charme-offensief. Zo kan ik nog wel een poosje door ouwehoeren met veellettergrepige woorden. Door de woordkeus van mijn laatste zin geef ik al zo'n beetje aan waar ik op aanstuur: het stelt allemaal namelijk niets voor. Maar dan ook echt helemaal niets.

 

De verbondenheid van meneer Van Amsberg met zijn god is historisch bepaald en zit politiek muurvast. De god van meneer Van Amsberg woont in Den Haag in het stenen gebouw van de Kloosterkerk aan het Lange Voorhout, schuin tegenover theater Diligentia. Rechts van gods woonadres komt ieder kwartier tram 17 de hoek om gillen, om voorlangs het voormalig paleis Kneuterdijk via het chique Indonesische restaurant Garuda achter de Gevangenpoort richting McDonalds' te verdwijnen. Zo plat is het. Het was namelijk in ditzelfde gebouw waar in juli 1617 Maurits van Oranje haarfijn aanvoelde dat het moment was aangebroken om politieke munt te slaan uit het voortwoekerende kerkelijk conflict tussen de remonstranten en contraremonstranten. Maurits wilde namelijk maar één ding, en dat was zich ontdoen van Van Oldenbarneveld, die hij dan ook succesvol op het schavot heeft gekregen. De details van het theologisch geneuzel zal ik u besparen, dat kunt u in ieder geschiedenisboekje nalezen. De kern van dit artikeltje is dat de verbintenis tussen de erfgenamen van de titel 'Prins van Oranje' en de steile Calvinisten politiek van aard is. Niet religieus, en al helemaacute;aacute;l niet spiritueel. Daar moest de 'overmatig geile boef'1 en militair Maurits helemaal niets van hebben.

 

Iedereen weet intussen wel dat meneer Van Amsberg net zo weinig Van Oranje is als u en ik. Hij erfde stomtoevallig de titel 'Prins van Oranje', maar dat had evengoed ook een bankstel of een staande schemerlamp kunnen zijn. De genetische en genealogische breuken zijn talrijk, maar door hen zorgvuldig uit de geschiedenisboekjes gewist. Hoe waar en hoe verifieerbaar dit allemaal ook moge zijn: wij republikeinen hebben er helaas niets aan, omdat al deze oneffenheden inmiddels - ook door hen - netjes juridisch zijn gladgestreken in de grondwet. Maar aan die kostbare erfenis van de titel 'Prins van Oranje' kleeft echter wél als het ware ook de oorspronkelijke kerkelijke verbondenheid, die het voor de huidige erfgenaam traditioneel  onmogelijk maakt om anders dan contraremonstrants te zijn. De contraremonstrantse god - die van Maurits dus - is namelijk helemaal geen onzichtbaar sturende goede geest zoals er in religieuze literatuur wel over verteld wordt. Deze god is een politieke god, een god van macht en geld. Maurits wilde toentertijd geen pro-Franse politiek, en al helemaal geen vredesbestand met de Spanjaarden. Hij wilde knokken, hij wilde oorlogsbuit. Tijdens dat bestand ontving hij zelfs een compensatie van de staat voor vermeende gemiste buit. Zo'n mannetje, met zo'n god was dat: eentje van poen, macht en hoeren.2

 

In de huidige seculiere samenleving, waarin de kerk elke greep op de staat verloren heeft, staat een prins die historisch verbonden is met één bepaalde kerk er een beetje onbeholpen bij. Tel daar nog eens het anachronisme van de monarchie bij op en je zou het bijna met hem te doen krijgen. Het zal je immers maar gebeuren: koning bij gods gratie moeten zijn in een pseudo-republiek waar god reeds lang geleden ten grave is gedragen. Dat meneer Van Amsberg meent dat tegenover dit ongemak een royale vergoeding moet staan, spreekt voor zich. Maar toch schuilt hier nog een addertje onder het gras. De scheiding van kerk en staat betekent echter niet automatisch ook de scheiding tussen religie en politiek. Die blijven namelijk onverminderd en onontwarbaar met elkaar verbonden, getuige bijvoorbeeld het bestaan van confessionele politieke partijen. Strikt genomen zou bijvoorbeeld het CDA niet kunnen bestaan, want je bent ófwel christen, ófwel democraat. Samen is het een tango die niet dansen kan, zoals Balkenende zo'n week of twee geleden weer eens op voortreffelijke wijze heeft gedemonstreerd. Maar via de mythologische component van religie wordt het machtsaspect als het ware mee de politiek binnengesmokkeld. En zoals dat voor politieke partijen geldt, zo geldt dat ook voor de familie Van Amsberg, of, preciezer uitgedrukt, de erfgenamen van de titel 'Prins van Oranje'.

 

In zoverre de familie te beschouwen is als een politieke partij - maar dan eentje waar je alleen maar vóór kunt stemmen, waar je het misschien wel mee oneens kunt zijn, maar in elk geval niet mee in debat kunt gaan omdat ze zichzelf onschendbaar hebben gemaakt - is het een partij met een historisch bepaalde contraremonstrantse signatuur. Een confessionele politieke partij met een god van macht en geld, die via mythevorming rondom het dynastieke partijbestuur zich in het politiek bedrijf en de hoogste bestuurlijke regionen heeft weten in te vreten. Lijst Nul is de enige politieke partij met een erfelijk bepaalde lijsttrekker. Het charme-offensief dat momenteel over Nederland uitgebraakt wordt, maakt onderdeel uit van die mythevorming. Het vertelt het verhaal van een rechtvaardige, door god uitverkoren koning. Echter zonder erbij te vermelden dat die koning zijn eigen confessionele politieke partij heeft met een geld- en machtsbeluste god, die telkenmale een ongevraagde en onzichtbare coalitie met iedere regering vormt die gedwongen met hem moet samenwerken en hem als hoofd van iedere regering moet accepteren. Een omnipresent machtsbelust contraremonstrants staatshoofd.

En laat de republikeinen nu nét toevallig nazaten van de remonstranten zijn.

 

 

 


1 'Aan het volk van Nederland' - Joan Derk van der Capellen tot den Pol, 1781
2 's Avonds gingen de poorten van het Binnenhof open en werden talloze prostituees binnengelaten om Maurits en zijn officieren te vermaken. Met name populair was de Nagtegaalkamer, maar ook alle nissen en gangen werden gebruikt. Als die allemaal bezet waren deden ze het gewoon op de keien van het Binnenhof.





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander