Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Controle
Miranda Ungula

Een week of twee geleden schreef ik over het arme ezeltje van Buridanus, dat van de honger omkwam omdat het niet kon kiezen uit twee balen stro. Wij republikeinen hebben namelijk iets met kiezen, vooropgesteld dat er wel iets te kiezen moet zijn natuurlijk. Maar er is meer dan kiezen alleen. Wij willen niet alleen kiezen, wij willen ook diegenen die wij gekozen hebben kunnen aanspreken op hun doen en laten. Het heeft weinig zin iemand te kiezen om die vervolgens 'onschendbaar' te maken. Dan zou het kunnen gebeuren dat wij iemand weliswaar gekozen hebben, maar dat zijn of haar politieke handel en wandel zich verder aan onze waarneming en controle onttrekt. En daar hebben we meteen het tweede aspect te pakken: controle.

'Vertrauen ist gut, Kontrolle ist besser' plegen onze oosterburen te zeggen. In onze democratie hebben we een gekozen regering - op die vreemde mevrouw na dan - die gecontroleerd wordt door ons parlement. Vandaar de chique naam 'parlementaire democratie'. We kiezen weliswaar onze leiders, maar vinden het kennelijk zaaks ze continu in de gaten te houden en te controleren. Dat is ook één van onze kernbezwaren tegen de monarchie, namelijk dat er iemand in de regering zit die zich onttrekt aan parlementaire controle. Spreekt men daarover, dan ontaardt dat in apologetisch-bestuurlijke wartaal van pappen en nathouden: dat oncontroleerbare element is zelf weliswaar niet verantwoordelijk, maar zou nauwelijks invloed hebben en wordt bovendien omringd door kundige adviseurs, - enfin, tot helemaal niemand er meer wat van snapt.

Om een systeem te controleren moet je noodzakelijk buiten dat systeem staan, mag je er althans zelf geen van deel uitmaken. Het systeem functioneert namelijk anders mét dan zónder dat controlerende apparaat. Om die reden is een woord als 'zelftest' dan ook in wezen een contradictoir begrip, net zoals zelfkennis daarom kentheoretisch op principiële gronden onmogelijk is. Maar ik zal u niet vervelen met allerhande filosofische liflafjes. De kern waar het mij hier om gaat, is dat de eis tot objectieve en onafhankelijke controle van een systeem - welk dan ook - veronderstelt dat die controlerende instantie geen deel uitmaakt van datzelfde systeem.

Nu heeft ene meneer Van Vollenhoven, zo'n controlerende taak. Hij onderzoekt van alles dat te maken heeft met veiligheid, en stelde vast dat het adjectief 'onafhankelijk' in de meeste gevallen een holle term is. Net zoals 'zelfkennis' slechts tot op zekere hoogte mogelijk is, met als prijs verlies aan objectiviteit, zo is een systeem dat zichzelf controleert ook vatbaar voor gekleurde berichtgeving, partijdigheid en in het ergste geval corruptie.

Het parlement maakt geen deel uit van de regering en zou - zou - daarom geschikt kunnen zijn voor het uitvoeren van een controlerende taak. In ieder geval beter dan de regering zélf. Dat verklaart waarom Balkenende weigert om de gang van zaken omtrent de Nederlandse politieke steun aan inval in Irak door het parlement te laten controleren, maar liever door een eigen commissie. Zijn eigen leugendienst, de RVD - ons republikeinen ook wel bekend vanwege hun talloze jokkebrokkerijen over het koninklijk huis - begon meteen te kwaken dat het rapport van de Commissie Davids meteen van de commissie naar het parlement gaat, en daarom wel degelijk 'onafhankelijk' zou zijn. Gemakshalve laten zij weg dat de premier (1) zeggenschap had over wie er in de commissie plaatsnamen, en (2) stukken die hij als staatsgeheim beschouwt aan de commissie zou kunnen weigeren. Enfin, lees hier maar na. Maar ja, van de RVD weten we niet beter dan dat zij liegen en gristenen zit het liegen in de genen moet u maar denken. Kortom, de heer Van Vollenhove constateert terecht dat veel onderzoeken - zoals het Irak-onderzoek - niet onafhankelijk zijn, waarbij hij terloops opmerkt dat hijzelf ook wel is tegengewerkt door ministers.

Wonderlijk is het wel deze woorden te horen uit de mond van iemand die deel uitmaakt van het koninklijk huis, die niet onder stoelen of banken steekt dat men zonder een parmentaire controle 'het' eigenlijk niet kan weten. Nóg wonderlijker is dat nog geen dag daarvoor de kwestie De Roy van Zuydewijn in het nieuws was, die middels het onafhankelijke-instituut-bij-uitstek, namelijk de Nationale Ombudsman evident is tegengewerkt door de premier om mevrouw Van Amsberg uit de wind te houden. Dus:

  • Onafhankelijke controle van het systeem door het systeem zelf kán niet, en

  • Onafhankelijke controle van het systeem door een instantie van buiten het systeem mág niet.

Kennelijk ontbreekt het de heer Van Vollenhove aan reflexief vermogen dit verband te leggen, want hijzelf maakt immers deel uit van het oncontroleerbare Van Amsberg-systeem.





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander