Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Buridanus' ezeltje
Miranda Ungula

Kiezen is toch wel het stokpaardje van de republikein. Kunnen kiezen, mogen kiezen betekent zeggenschap, iets te vertellen hebben, je stem laten horen, naar je laten luisteren. Kiezen is pas écht kiezen als er een alternatief is, liefst meerdere zelfs. Voor kiezen in een éénpartijenstelsel halen we onze republikeinse neus op, want de hele aardigheid van het kiezen zit 'm nu juist in een rijk gesorteerd aanbod. Iemand een appel aanbieden zonder dat er iets anders is dan een appel vinden we niet echt kiezen. De keuze is dan eigenlijk meer: 'wil je wel of geen appel?', en niet zozeer 'wil je een appel of iets anders?'. Strikt genomen kun je misschien wel iets anders willen, maar als dat er niet is dan vervalt daarmee tegelijk de keuze.

Kiezen is onlosmakelijk verbonden met de democratische idee, dat dan bovendien nog gecombineerd wordt met de spelregel dat de meeste gelijke keuzes gelden. Immers, als verkiezingen vierendertig verschillende leiders zouden opleveren dan schoten we daar niet zoveel mee op. Maar gelukkig kun je stemmen tellen, en omdat veel meer is dan weinig wordt het nog 'ns wat met zo'n democratie. Er moet natuurlijk wel iets te kiezen zijn: voor iemand die dorst heeft is de keuze uit een fototoestel of een nieuwe laptop geen oplossing. Anderzijds willen we ook weer niet dat het ons vergaat als het arme ezeltje van Buridanus, dat omkwam van de honger omdat het niet kon kiezen uit twee balen stro. En zo is er altijd wat.

Maar botweg op een troon gaan zitten en zeggen 'Ik ben de baas' - dat gaat de republikein toch echt te ver. Dat vinden wij onredelijk. Om te beginnen vragen we dan 'waarom?' of 'op grond waarvan?' Met antwoorden zoals 'Omdat ik het zeg', of 'omdat mijn vader dat was' of 'omdat God dat heeft gezegd' nemen we geen genoegen. We willen kiezen. Bovendien willen we dan degene die we boven ons stelden ook nog eens kunnen aanspreken op zijn of haar doen en laten. Beviel het ons niet? Dan kiezen we de volgende keer een ander,- zo eenvoudig werkt het.

Toch heeft God - althans, die uit de bijbel - toch wel enige notie van democratische beginselen. Israëls eerste koning Saul, kwam op de troon nadat God aan zijn volk had opgedragen uit hun midden een koning te kiezen. Hij zei niet zomaar: 'Hier is Saul, en hij is van nu af aan jullie koning'. Neen, God gaf zijn volk juist de keuze. Kom daar maar eens om bij onze steile Calvijn. Zou het mij uitmaken of een democratisch gekozen leider nu koning of president genoemd zou worden? Ach, zolang het maar een naam is zou ik er misschien nog wel mee kunnen leven. Hoewel de titel 'koning' inmiddels akelige connotaties heeft.

In de oudheid en middeleeuwen was het trouwens heel normaal dat koningen gekozen werden. Nu was dat echter lang niet altijd zo fraai als het leek. Omdat de heersende adel het liefst eigen baas wilde blijven, hadden ze juist geen baat bij een sterke koning. Integendeel. Daarom kozen ze altijd voor het zwakste jongetje van de klas. Degene die zij het best konden manipuleren werd dan met eer overladen om hun aller koning te zijn. U herinnert 'm zich vast nog wel: het jongetje dat als laatste gekozen werd met zaalvoetbal, en dat met gymnastiek over de bok getild moest worden. In die feodale bestuurlijke structuren werd precies dat jongetje, dat bewezen had als een windhaan met alles mee te draaien, dat aantoonbaar deemoedig buigt als een knipmes,- precies dát zwakste knaapje werd verkozen tot klassenvertegenwoordiger. Uit welbegrepen eigenbelang.

En uit datzelfde welbegrepen eigenbelang gonst in Brussel alles rondom die Hollandse Calvijn, wiens borst intussen trots opzwelt tot slagschiphoogte.





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander