Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Beatrixisme
Paul Rosekrans

BeatrixismeZoals bekend en ook verwoord door Ronald van Raak, lid van de SP-fractie van de Tweede Kamer, NRC-Handelsblad 31 augustus 2009, is er een grote schroom van de politiek, met name van leden van het parlement, om een eerlijke mening te geven over de monarchie. Frits Wester van RTL Nieuws heeft het vermoeden geuit dat in persoonlijke gesprekken een meerderheid van de Tweede Kamerleden zich zou uitspreken tegen de constitutionele monarchie, zoals deze heden nog bestaat en voorstander zou zijn van een ceremonieel koningsschap of van de republiek. Waarschijnlijk angst voor de octopusachtige tentakels van Amsberg sr. weerhoudt hen een oprechte mening naar voren te brengen. Men is bang dat een toekomstige functie als burgemeester, commissaris van de koningin of een promotie wordt tegengewerkt door Beatrix en haar hielenlikkers.

De macht van Amsberg sr. bestaat alleen bij de gratie van het kabinet dat niet de Grondwet als basis voor haar functioneren ziet maar zich laat leiden door de grillen en de druk van Beatrix en deze druk accepteert met de wetenschap dat men zich kan verschuilen achter het 'Geheim van Noordeinde'. Hierdoor komt praktisch nooit uit dat men gezwicht is voor deze onoirbare pressie. Eigenlijk is hierdoor niet Amsberg sr. verantwoordelijk voor de ongrondwettelijke macht van de koning maar is de lafheid en slapte van de minister president i.c. Balkenende hiervan de oorzaak. Ook de voormalige premiers, Kok, Lubbers, Van Agt en Den Uyl waren maar beperkt bestand tegen de intriges van de vorstin. Helaas zijn wij niet op de hoogte hoe het spel om de macht onder de verschillende premiers zich heeft voltrokken.

In een artikel in NRC-Handelsblad 11 mei 1995, voert Jan Prillevitz, EU ambtenaar en oud medewerker van de RVD, voor het eerst de term BEATRIXISME op.
Citaat: Er is in Nederland iets aan het opkomen dat ik 'Beatrixisme' zou willen noemen. Het is het verschijnsel dat, door het falen van de politiek en de afkalving van de democratische instituties, de macht en invloed van de monarch langzaam maar zeker toenemen . Het komt een sterke persoonlijkheid als Beatrix ook erg goed uit. Ik ben bang dat ze de verleiding niet kan weerstaan om ver boven haar in de constitutie vastgelegde rol uit te groeien, in de richting van een Nederlandse pendant van het presidentiële regime in Frankrijk.

Later in een interview in TROUW 31 mei 1995: De koningin krijgt een politieke rol toebedeeld die haar niet toekomt, meent Prillevitz. Bovendien ergert hij zich aan de daarmee gepaard gaande 'kruiperigheid', waarvoor hij de term 'Beatrixisme' bedacht. Kruiperigheid, een vorm van Beatrixisme, dat er op den duur weleens toe zou kunnen leiden dat ons staatshoofd een ongezonde hoeveelheid persoonlijke macht tot gelding kan brengen. De term 'Beatrixisme' wordt dus binnen enkele weken door de uitvinder ervan gebruikt voor zowel het streven naar ongrondwettelijke macht van Amsberg sr. als voor het angstig, 'kruiperig' toestaan van deze macht door de bewindslieden.

De Volkskrant van 2 mei 2008 verwoordt Beatrixisme als volgt: de strakke regie van de vorstin als het gaat om haar ambt, haar familie en de goede naam van het Koninklijk Huis, hoe een temperamentvolle, ongeduldige vrouw ('Prinses Stampvoet') er sinds haar kroningsjaar met ijzeren hand in slaagt van zichzelf een instituut te maken en het koningschap in volle glorie te herstellen.

Het blijkt geheel af te hangen van de ruimte die met name de minister president biedt, hoe groot de macht van de koning is. Stel u voor dat een republikeins politicus minister president wordt. Er zijn er weinig bekend maar een rijzende ster in de politiek, Eberhard van der Laan, minister voor Wonen, Wijken en Integratie in het kabinet-Balkenende IV (zie artikel [2] [3] over Plasterk in NRC Weekblad van 29 augustus) is lid van het Republikeins Genootschap. Zou hij als Balkenende wekelijks op theevisite gaan bij Amsberg sr.? Dit lijkt nauwelijks te verwachten. Ook zou de ruimte voor machtswellustige intriges sterk worden beperkt.

Echter in het verkiezingsprogramma van de PvdA komt geen republikeins perspectief tot uiting. Alleen de formateurkeuze, in weerwil van de motie Kolfschoten van 1971 nimmer toegekend aan het parlement, is bij de PvdA in goede handen.

Hier volgen passages uit de programma's van vier partijen van 2006 waarvan nog enig republicanisme te verwachten is:

PvdA
Er moet zo snel mogelijk een wetsvoorstel komen dat het mogelijk maakt dat de Tweede Kamer de formateur kiest.

VVD
Als staatsvorm kiest de VVD voor de constitutionele monarchie onder het Huis van Oranje-Nassau. Hoeksteen hierbij is de ministeriële verantwoordelijkheid en de onschendbaarheid van de Koning.

Groen Links
De Tweede Kamer kiest de formateur voor kabinetsformaties. Op lange termijn wordt Nederland een republiek. Op korte termijn wordt de functie van de koning enkel ceremonieel.

D'66
Modernisering monarchie. D'66 wil dat de Koning een ceremoniële rol speelt in ons staatsbestel. De Koning moet uit de regering en de formateur wordt niet langer door de Koning aangewezen maar door de Tweede Kamer of liever nog direct gekozen door de burgers. De Koning is niet langer voorzitter van de Raad van State.

Het CDA heeft voorkeur voor het continueren van de macht van de monarchie. Ook tegen het Beatrixisme blijkt geen bezwaar te bestaan getuige onderstaande nieuwsbrief.

CDA NIEUWSBRIEF voorjaar 2003
Over de politieke invloed van de majesteit - door Jonette Korevaar
De inbreng van Koningin Beatrix in het landsbestuur is vrij groot, haar bemoeienis werd ook wel Beatrixisme genoemd. Niet iedereen was daar positief over, het gaat hier tenslotte om een niet gekozen staatshoofd. D66 bracht in 2000 een discussie op gang over de overmatige invloed van de Koningin, premier Kok schreef een notitie en daarna werd de aandacht afgeleid door huwelijken, geboortes en rouw. Nu er weer een CDA-premier wekelijks op de thee komt, zal er voorlopig niet getornd worden aan de monarchie. Over sommige zaken spreekt de Koningin zich (in het openbaar) niet uit. Maar toen haar stem klonk voor de kersttoespraak van 2002, verraadde zij wel iets van haar visie over de tijd waarin we leven en naar mijn idee kun je ook wel opmaken naar welke partij haar sympathie uitgaat. Citaat: Wij leven in een verwarrende tijd, vol onvrede en onbestemde gevoelens. De samenleving lijkt te verloederen. Te lang zijn onrust en onbehagen weggedrukt. Eigen gelijk is niet altijd dé waarheid (...) Als dit de strekking is van het Beatrixisme, dan heb ik er niet zo veel op tegen.

We zullen tot de publicatie van de partijprogramma's voor de komende Tweede Kamerverkiezingen van 11 mei 2011 of hopelijk eerder, moeten wachten om te zien waar onze republikeinse stem het meest tot zijn recht komt. Erg veel vertrouwen in het openlijk uitspreken van een keuze voor wijziging van de constitutionele monarchie heb ik overigens niet.





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander