Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Het waarom van een republiek





Dit is uw land. Het is uw toekomst. Uw democratie. Uw keuze
Een toerekenbaar en verantwoordelijke democratie, of een onverklaarbaar politiek systeem dat daar middenin zetelt en geen verantwoording behoeft af te leggen omdat het gebaseerd is op basis van overerving van exclusieve voorrechten en in totale tegenspraak tot artikel 1 en 3 van de grondwet.
Ons land verdient het allerbeste. Dat betekent dat de beste democratie er een is die u en ons de leiding geeft. Onze kinderen moeten worden geïnspireerd om te geloven dat ze alles wat ze willen kunnen bereiken. En onze democratie moet die ambitie stimuleren. Iedereen moet worden aangemoedigd om verantwoordelijkheid voor de eigen politieke aangelegenheden te nemen, en onze democratie moet die verantwoordelijkheid belichamen.

Een monarchie bevat geen van dit alles
Zij belichaamt afgedwongen eerbied en onderwerping van anderen. Zij berooft ons van de ambitie en mogelijkheid het hoogste ambt in ons land te mogen vervullen, dat van staatshoofd. Doorslaggevend is echter dat de monarchie in onze grondwet vastligt en als zodanig wordt ons de beste democratische staatsinrichting onthouden. Dat weerhoudt ons ervan om ons staatshoofd op democratische wijze te verkiezen. De monarchie vermorzelt aldus de democratische geest om haar eigen bestaan te rechtvaardigen.

Macht en politiek / koning, paleis en erfopvolging
De zaak voor een republiek kan op drie manieren beargumenteerd worden. Er is de kwestie van macht en politiek, hoe de monarchie in het centrum van onze grondwet staat en wat het betekent voor onze democratie. En er is de financiële kwestie, dat het riante inkomen van het staatshoofd en zijn familie betreft, evenals de ministeriële verantwoordelijkheid voor de door ministeries gefinancierde koninklijke huishouding, paleizen, beveiliging etc. Tot slot: het onderzoeken of er een specifiek belang bestaat voor het hebben van een erfelijk staatshoofd in Nederland en het gevaar dat schuilt in het volledig aan het toeval overlaten van zo'n belangrijk ambt.

Voor bovenstaande kwesties biedt het republikeins gedachtengoed krachtige en overtuigende antwoorden.

Democratie versus erfopvolging
Onze grondwet is fundamenteel ondemocratisch. Natuurlijk heeft het een aantal kenmerken van een democratie, bijvoorbeeld dat we ons parlement mogen kiezen, maar in de praktijk lijkt de Nederlandse politieke top een onverklaarbare concentratie van de onbeperkte macht van enkelen. Sommigen zullen u vertellen dat de monarchie weinig meer is dan onschuldige decoratie, een relikwie dat overgebleven is uit ons verleden.
Maar dat is niet waar. De constitutionele monarchie ligt aan de basis en zit verankerd in de kern van onze grondwet. Dat is de reden waarom de afschaffing van de monarchie de belangrijkste van alle mogelijke politieke hervormingen is. Door de monarchie af te schaffen zullen we een nieuwe grondwet nodig hebben. Deze hervorming zal tevens een unieke kans blijken om benodigde aanpassingen in ons huidige politieke systeem te maken.

Dan de kwestie van de monarchie zelf, de vraag welk belang voor Nederland met een erfelijk staatshoofd wordt gediend en het gevaar dat schuilt in het volledig aan het toeval overlaten van zo'n belangrijk ambt.

De keuze is aan ons
We kunnen de dingen laten zoals ze zijn en zeggen dat het gewoon "traditie" is. Ooit was het ook gebruik in Nederland kinderen na de lagere school direct te laten werken, tot we tot de overtuiging kwamen dat het voor onze kinderen en onze toekomst beter zou zijn als ze eerst zouden doorleren en pas daarna zouden gaan werken. Ooit was het ook goed gebruik om de slaven uit Afrika te halen en onder net zulke erbarmelijke omstandigheden te verplichten te werken in Zuid-Amerika, tot we beseften dat slaven ook mensen zijn die gelijke rechten verdienen. Het is ook een langslepende traditie om veel geld, macht en aanzien aan de leden van één familie te geven, alleen maar omdat ze zijn geboren uit ouders in dezelfde positie, tot we onderkennen dat het rechtvaardiger en fatsoenlijker is om geen enkel mens op basis van afkomst te bevoordelen.

Het gevaar dat schuilt in het louter op basis van het toeval van geboorte laten voortduren van de opvolging van ons hoogste ambt is groot. In het verleden is al meerdere keren gebleken dat — ondanks een leven lang voorbereiding - het tijd- en geldverspilling is om iemand dat ambt te laten bekleden die behept is met geestelijk onvermogen.

Max Westerman zei er in een column treffend over: "Stel nu eens dat de volgende eerstgeborene een volslagen idioot blijkt te zijn. Wat dan? Het zou niet de eerste keer zijn trouwens. Neem Willem III, overgrootvader van onze toekomstige koning, die ooit een lakei de opdracht gaf een zojuist gelaten scheet te achtervolgen." Bij weigering zou de lakei ontslagen worden.
Diezelfde koning Willem III (ook wel koning Gorilla genoemd) heeft ook eens serieuze plannen beraamd om het parlementsgebouw te gaan belegeren.



En een voorbeeld van de wereldvreemdheid van een vanaf zijn geboorte in de watten gelegd aanstaand staatshoofd is bijvoorbeeld de anekdote over onze huidige koning Willem Alexander, die van zijn vrienden afkeek dat het uitroepen van "Een rondje voor de hele zaak" in een café hem een heldenstatus opleverde, maar zich kennelijk nooit realiseerde dat die rondjes ook moesten worden betaald. En dat dus ook nooit deed. Net zoals zijn opa ...

Kortom
We kunnen de dingen laten zoals ze zijn en blijven dan opgescheept met een politiek actieve en geen verantwoording afleggende koning c.q. staatshoofd die zich ophoudt in dure paleizen zonder daar enige financiële bijdrage aan te leveren. Die zich bemoeit met de politiek, maar daarover geen rekenschap aan de burger aflegt. We kunnen nepotisme, corruptie, misleiding en misbruik van bevoegdheden in het hart van onze constitutie tolereren, en dan doorgaan met het aan onze kinderen vertellen dat ze — hoe goed ze ook hun best doen — ze echt álles kunnen worden, maar nooit zullen ze het hoogste ambt van staatshoofd mogen bekleden. Terwijl toch in de grondwet staat dat iedere nederlander daar recht op heeft, ongeacht o.a. afkomst.

Of we kunnen kiezen voor de verandering die dit land verdient.

Nederland verdient het beste, en het ligt binnen uw macht om het dat te geven
Dit is ons land, het zijn onze beslissingen die dat bepalen. Wilt u dat onze kinderen en kleinkinderen over 100 jaar nog steeds in een monarchie leven? Of zullen we samen stappen nemen die monarchie te doen beëindigen om Nederland de democratie te geven die het verdient?

Er zullen mensen zijn die u vertellen dat dit allemaal te moeilijk is, dat we de monarchie als feit moeten accepteren, gewoon moeten kijken naar kleinere, meer haalbare hervormingen. Maar wij geloven niet in overgave aan diegenen die het meest van de ondemocratische grondwet profiteren. Wij vinden dat wij een verantwoordelijkheid hebben om dit land voor toekomstige generaties te verbeteren.

Het is ons land en onze democratie
Als een hervorming belangrijk is — en dit is de belangrijkste van allemaal — dan is het de moeite waard om ervoor te strijden. Wij geloven dat het een strijd is die gewonnen kan worden, en met uw hulp kan dat al snel gerealiseerd zijn. Wij voeren deze strijd met de pen, niet met het zwaard. Kennis is macht. Informatie die de burger heeft bereikt, draagt bij in de ontwikkeling van een weloverwogen mening. De mening die straks bepalend is zodra de politiek in de toekomst een bindend referendum (nu verboden) over afschaffing van de monarchie uitschrijft.


Bronvermelding
Bepaalde delen van deze tekst zijn vertaald overgenomen van onze engelse collega's van www.republic.org.uk, en een gedeelte van deze tekst is vrij bewerkt naar het stuk "Tien argumenten vóór de monarchie ontkracht" van Arjen Lubach, gepubliceerd op 29 mei 2013 in NRC Handelsblad.

Tot slot is ook inspiratie opgedaan uit het onvolprezen boek van Bob Elbracht: "Argumenteren tegen de monarchie", nog steeds te koop bij Uitgeverij Aspekt (ISBN: 9789461530806 - http://www.uitgeverijaspekt.nl/boekdetail.php?id=9789461530806).





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander