Bernhard von Lippe-Biesterfeld & Jan Pieterszoon Coen

Tussen deze twee mannen bestaan kleine verschillen en grote overeenkomsten. De verschillen zijn 'institutioneel' en dus tijdgebonden. Er zitten twee eeuwen tussen 'toen' en' nu', gedurende dewelke het gebied waar wij nu wonen innerlijk en uiterlijk aanzienlijk veranderd is. Hoe groot en hoe interessant die verschillen ook zijn, als webredactie behoeven wij en kunnen wij ook niet onze lezers daarover uitgebreid en zelfs niet oppervlakkig informeren. Wij moeten volstaan met de voor velen wellicht gruwelijke conclusie - die echter niet zomaar uit de lucht gegrepen wordt, maar het resultaat is van zeer veel studie en nadenken - dat wat immer over 'tijdgeest' beweerd wordt even absurd is als de beweringen over 'de Nederlander', 'de Duitser', 'de zwarte en de witte mens', 'de katholiek' en 'de protestant', 'de vorst' en 'de onderdaan', etc. etc. Zij bestaan namelijk niet.

Een wetenschapsbeoefenaar dient alle generalisaties te schrappen. Niet alleen is veralgemening volledig in strijd met alle menselijke dagelijkse ervaringen, zij is tevens de oorzaak van verschrikkelijk veel ellende geweest die mensen in de loop der jaren over elkaar hebben uitgestort. Wij schamen ons niet voor de bewering - al strijken we daarmee tegen ieders haren in - dat het nationalisme de grootste domheid en misdaad der geschiedenis is. In de tjjd van de Engelse 'oorlogen' (aan de overkant van de zee werd en wordt overigens nog steeds gesproken over 'the Dutch wars'), waren de Britten de schurken. Op het continent vochten 'goede' Fransen tegen 'slechte' Duitsers, opgepept door hartstochtelijke liederen als de Marseillaise en Deutschland, Deutschland über alles. Wie ons niet gelooft, vrage in de bibliotheek eens iets aan over propaganda (al dan niet) in oorlogstijd.

De grootste misdaad van de christelijke kerken is niet geweest dat zij zonden tegen het zesde en negende gebod — over kuisheid — vervloekten, maar dat zij het goddelijke vredesgebod eeuw in en eeuw uit (en nu nog steeds) met de voeten getreden hebben, ja zelfs de wapens geaccepteerd en gezegend, en pacifisten uit de kerk gestoten hebben. Terecht is de Constantinische tijd die van de 'zondenval van het christendom' genoemd. Er zijn allemaal prachtige theorieën geconstrueerd om oorlogen te rechtvaardigen en daarmee de bewapening, de NAVO en andere militaire pacten en de wapenindustrie te accepteren. Lees de kerkelijke wetten, de programma's van de zich christelijk noemende partijen en kijk naar het gedrag van pausen en andere prelaten.

Het is overigens te dwaas en te dom voor woorden dat een Indonesische of Kongolese mens die vrijheid wil, slechter is dan wij die hem die vrijheid niet geven; zoals het ook onzin is dat wij vanwege ons staatsburgerschap, het gemeenschappelijk zingen van vaderlandse liederen en ons gemeenschappelijk dagelijks Telegraaf-leesvoer onze witte buurman met zijn verschrikkelijke dorpsvervuiling zouden moeten beminnen en die keurige mohammedaanse familie die hetzelfde denkt als wij als onze vijand zou zouden moeten beschouwen, alleen omdat zij enkele kilometers verderop zijn geboren.

Wij schrijven dit alles — wat ons zwaar op de maag ligt — om aan te tonen dat de gore mentaliteit die Coen toen en Lippe nu kenmerken niet iets specifieks van die tijd, maar dat ze van alle tijden is. Er er is dus geen verschil in — daar heb je dat lelijke, domme en verfoeilijke woord weer — tijdgeest maar een mentaliteit, die er altijd geweest is en altijd zal blijven. Er is voorlopig maar één opplossing: schaf alle nationalismen af, streef naar een Erasmiaanse respublica eruditorum — een republiek van geleerden — die de wereld moet besturen. Natuurlijk is dat ook een uitopie, maar slechter dan de situatie in een door nationalisme, dat gefundeerd is op ecomische belangen, kan niet.

Conclusie: Coen was een koloniale smeerlap, Lippe een modern-imperialistische. Veel maakt het dus eigenlijk niet uit.

Deel dit artikel op:

Pro Republica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot Pro Republica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Lees eerst onze huisregels.
Uw reactie wordt gemodereerd. Om er zeker van te zijn dat u een persoon bent en geen spam-robot,
vragen wij u voor het reageren een eenvoudige rekensom op te lossen.