Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
De Monarchie in Crisistijd
Jelger Froma

Geld is niet een kernpunt van ons betoog. Liever hebben we het over principes zoals gelijkheid, openbaarheid van bestuur en democratie. Desondanks leidt elke discussie onvermijdelijk naar wat de monarchie ons in concreto — of op z’n Nederlands gezegd: in klinkende munt — oplevert. Daarbij zijn al verschillende bedragen over tafel gevlogen, variërend van een winst van 5 miljard euro tot een verlies van 200 miljoen euro. Recentelijk is daar een nieuw bedrag aan toegevoegd: een verlies van € 38,8 miljoen. Dat bedrag komt uit het eerste(!) jaaroverzicht (PDF) van het Koninklijk Huis, gepubliceerd op 12 mei door de NOS. Het is rond dit rapport waar ik mijn betoog op baseer. Ik zal de kosten uit 2007 (PDF) aanhalen om te laten zien hoe de Beatrix, Willem-Alexander en Máxima de economische storm tot nu toe hebben doorstaan.

Het jaaroverzicht (en andere cijfertjes)
Het jaaroverzicht is een mooi kleurrijk boekwerk van ongeveer 164 pagina’s. Het grootste gedeelte is een opsomming van de werkzaamheden de de koningin en de troonopvolgers in 2010 gedaan hebben. De interessantste bladzijde uit het overzicht is echter pagina 145. Daar vind u een aantal tabellen die globaal weergeven hoeveel geld er begroot en gespendeerd is en ook waaraan. De koningin, de troonsopvolger en diens echtgenote zijn de enigen van het Koninklijk Huis die een inkomen ontvangen uit de staatskas en dat inkomen is gesplist in een A en een B component. Het A component is het salaris en het B component is de uitkering voor personele en materiële uitgaven.

Uitkering 2010

Component A

Component B

Totaal

Beatrix

828  

4272  

5100  

Willem-Alexander

245  

1129  

1374  

Máxima

245  

376  

621  

Totaal

 

 

7095  

Laten we dit eens vergelijken met 2007, het jaar waarin de crisis al enigszins zichtbaar werd en de huizenprijzen in Amerika in een vrije val gingen. Destijds was de uitkering nog gesplitst in A, B en C componenten, waarbij A de personele kosten zijn, B de materiële kosten en C het salaris. Het volgende schema komt uit een memorie van toelichting uit 2007 over de uitkeringen van het Koninklijk huis.

Uitkering 2007

Component A

Component B

Component C

Totaal

Beatrix

1511  

1795  

762  

4068  

Willem-Alexander

294  

457  

226  

977  

Máxima

294  

343  

226  

863  

Totaal

 

 

 

5908  

Houd er rekening mee dat de componenten A en B in de begroting van 2007 nu B is in de begroting van 2010 en component C is nu component A. Met deze gegevens kunnen we nu berekenen hoeveel de Oranjes de afgelopen 3 jaren, tijdens de economische crisis, er op vooruit gegaan zijn.

De vergelijking
Om een procentueel verschil uit te rekenen neemt u eerst het bedrag uit 2010. Daar haalt u het bedrag uit 2007 vanaf en het resultaat deelt u door het bedrag uit 2007. Vervolgens vermenigvuldigt u de uitkomst met 100 en voilá, daar heeft u het procentueel verschil. Dat levert deze tabel op:

Salaris x € 1.000

C component 2007

A component 2010

Verschil in %

Beatrix

762  

828  

8,66  

Willem-Alexander

226  

245  

8,40  

Máxima

226  

245  

8,40  

Totaal

1214  

1318  

8,56  

Hier zien we dat het loon van de koningin tussen 2007 en 2010 met 8,6% (vooruit, we ronden naar beneden af) gestegen is.

Uiteraard is dit niet het enige geld dat het drietal vangt. Voor een totaaloverzicht moeten we de volgende rekensom maken:

Waarbij X Beatrix of Willem-Alexander of Máxima is.

Na weer wat rekenwerk rolt daar deze tabel uit:

Inkomen x € 1.000

A+B+C 2007

A+B 2010

Verschil in %

Verschil in €

Beatrix

4068  

5100  

25,368  

1032  

Willem-Alexander

977  

1374  

40,630  

397  

Máxima

863  

621  

-28,040  

-242  

Totaal

5908  

7095  

20,090  

1187  

De enige die blijkbaar te lijden heeft onder de crisis is Máxima, die er maar liefst 28% op achteruit boert. Zij krijgt veel minder geld voor haar personele en materiële kosten. Het zal voor haar niet veel uitmaken, aangezien zij en haar man in hetzelfde huis wonen. Daarbij krijgt Willem-Alexander meer geld voor personele en materiële kosten. In 2007 was dat nog € 751.000, in 2010 was dat inmiddels opgelopen tot € 1.129.000. Per saldo gaat het totale inkomen (A+B componenten 2010) van het paar er € 155.000 euro op vooruit. Dat is een stijging van 8,42% ten opzichte van 2007. Moeder-overste Van Amsberg heeft beter over haar arbeidsvoorwaarden onderhandeld. De Dagobert Duck van Noordeinde zag in vergelijking met 2010 haar inkomen met een miljoen euro stijgen. Het Koninklijk Huis heeft als geheel het inkomen zien toenemen met 20%, een kleine 1,2 miljoen euro.


Kanttekeningen bij het jaaroverzicht
Het jaaroverzicht geeft vergeleken met andere relevante cijfers een mooi goed beeld over de hoge kosten van het Koninklijk Huis. Maar zoals ik in mijn voorwoord al aanhaalde: het zijn zeker niet de enige cijfers. Oud minister Zalm rekende al eens uit dat het Koninklijk Huis in 2009 € 110 miljoen euro kostte. € 39 miljoen euro van die kosten hebben direct te maken met het functioneren van het staatshoofd. De overige € 71 miljoen euro worden besteed aan dingen als beveiliging, staatsbezoeken en het onderhouden van paleizen. Dat dat ook dingen zijn die met de monarchie te maken hebben, heeft een zekere Hans van den Bergh in de Volkskrant al vakkundig aangetoond. Niettemin i s € 71 miljoen van de kosten dus ergens bij departementen ondergebracht. In 2009. Hoe het in 2010 zit met kosten van de beveiliging, paleizen en staatsbezoeken weten we niet. Het jaaroverzicht is dan ook verre van compleet. Zouden de kosten weer 110 miljoen euro zijn, dan is slechts 35% van de rekening enigszins inzichtelijk gemaakt.

Dan is er nog de bekende 5 miljard euro winst. Veel wil ik er niet er over kwijt omdat de website www.leugens.nl al goed werk heeft gedaan in het onderuit halen van deze mythe. De wetenschapper heeft in zijn onderzoek alleen de groei van investeringen en de groei van de werkzame beroepsbevolking betrokken in een rekenmodel omdat er voor “veel kleine landen met een monarchie niet veel macro-economische gegevens beschikbaar zijn”. That’s all, but it’s not enough.

Conclusie
Het jaaroverzicht van het Koninklijk Huis is een goed begin. Maar het is niet meer dan een begin en het is zeker geen eindstation. Ongeveer 1/3 van de kosten zijn inzichtelijk gemaakt en dan nog slechts op 1 A4tje. Dat kan uitgebreider en dat moet ook uitgebreider, want openbaarheid van bestuur, transparantie en overzichtelijk zijn noodzakelijk voor goed bestuur en voor het goed functioneren van een democratie. Een staatsinrichting die alleen kan werken als ramen en deuren gesloten moeten blijven is een vloek voor het individu en de samenleving. De gedeeltelijke inzichtelijkheid die we nu hebben gekregen is hard nodig. Maar het is nog niet voldoende. Want wat moet het volk denken, en wat zullen historici later denken, van een koningin die haar inkomen met ruim 25% zag stijgen terwijl er duizenden zich afvragen hoe ze hun dag, maand, jaar of zelfs hun leven moeten doorkomen?




Bronnen en bijlagen:
Document 3: de monarchiebonus (PDF)
Document 1: Jaaroverzicht koninklijk huis (PDF)
Document 2: Kamerstuk 30800-1-2 (PDF)
Volkskrant: Koningshuis veel duurder dan zalm stelt
Leugens.nl: Koningshuis levert 4 tot 5 miljard op






ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander