Pro Republica  republiek republikanisme AERM logo
 
Voorpagina Archief Leo Brabanticus Media-archief Boekbesprekingen Contact Links Zoeken Colofon rss Favoriet Disclaimer    
 

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.


Translate this page

Stuur dit artikel door    print-vriendelijke-versie
  
Er zijn geen domme vragen
Jelger Froma, 24 december 2010

Geen Domme Vragen.jpgHerkent u deze opmerking? Ongetwijfeld heeft een leraar dit ooit een keer tegen u gezegd toen u aangaf misschien een domme vraag te stellen. Het is een waarheid die vaak nog keer op keer bewezen wordt. Naar aanleiding van de discussie over het citeren van Hare Koninklijke Halvegare Beatrix van Amsberg door Lubbers ben ik op zoek gegaan naar het verbod dat zou rusten op het citeren van de monarch en op het verbod om vragen te stellen over het wekelijkse gesprek tussen de koningin en de minister president.

In 2004 stelde het Tweede Kamerlid Duyvendak (GroenLinks) vragen aan toenmalig minister-president Jan Peter Balkenende over het citeerverbod. De vragen en de antwoorden kunt u in het PDF bestand vinden. Voor mijn betoog is vooral de volgende passage belangrijk:

De beleidslijn van de RVD ten aanzien van staatsbezoeken, inhoudende dat hetgeen H.M. de Koningin daarbij zegt niet citeerbaar is sluit hierbij aan.1 Dit geldt ook voor andere bezoeken. Daarbij kan de RVD niet verbieden. Het is de taak van de RVD het kader te formuleren waarbinnen bij bezoeken gesprekken met de media kunnen plaatsvinden.

Kort gezegd komt het hier op neer: Er is geen verbod op het citeren van de koningin. De RVD kan het citeren van de koningin ook niet verbieden. Het ‘verbod’ op het citeren van de koningin is een regel waar de media zich aan moeten houden als ze met de koningin willen spreken. Of in ambtenarentaal: die beleidslijn is onderdeel van het kader waarbinnen de media met de koningin kunnen spreken.

Alles wat ze zegt valt onder de ministeriële verantwoordelijkheid. Deze regel is, interessant genoeg, in 1980 in het leven geroepen. In het jaar dat Beatrix koningin werd.

In België is eenzelfde soort zwijgplicht van kracht. Als er iets uitlekt over de mening van de koning is ‘de koning ontbloot’. Dat was dus wat er gebeurde met de opmerkingen van Lubbers over wat Beatrix van Mark Rutte vond. De ophef erover maakte direct duidelijk waarom het zo belangrijk is dat de koningin in duistere nevelen gehuld is. Als het daglicht haar politieke voorkeuren moet verdragen kan zij haar taak niet meer vervullen als iemand die buiten de partijen staat en vastgelopen kabinetsformaties weer aan kan slingeren.

In het verlengde van de beleidslijn van de RVD ligt natuurlijk het Geheim van Noordeinde. De Belgen kennen overigens ook een zwijgplicht voor audiënties, het zogenoemde ‘colloque singulier’. Sommigen menen dat het verboden is voor volksvertegenwoordigers om te vragen naar wat de koningin met de premier bespreekt op maandag. De reden voor een dergelijk verbod is hierboven al uitgelegd, namelijk dat zij buiten de partijen moet staan.

Zoals u misschien wel verwacht: Een dergelijk verbod is er niet. Wel is er een geheimhoudingsplicht voor leden van de ministerraad, maar daar hoort het staatshoofd niet bij. De Tweede Kamer vraagt niet naar het wekelijkse gesprek omdat de antwoorden op zulke vragen de koningin in opspraak zouden kunnen brengen. Is de minister eigenlijk verplicht om te antwoorden op vragen over gesprekken met het staatshoofd? Ja, tenzij het verstrekken in strijd is met het belang van de staat. 2

Wat is dan het ‘belang van de staat’? Dat moeten de ministers en de volksvertegenwoordigers zelf uitmaken. Als de minister de Tweede Kamer niet inlicht kan de Tweede Kamer een motie van wantrouwen indienen. Dan moet de minister aftreden. In het uiterste geval kan de Tweede Kamer ook besluiten om een minister te vervolgen. Voor beide opties is een meerderheid in de Tweede Kamer nodig.

Het is de taak van de Tweede Kamer om de regering te controleren. De koningin maakt deel uit van de regering en ook zij moet daarom gecontroleerd worden. De mogelijkheid om te vragen naar de gesprekken op maandag is er, dus bij deze moedig ik onze volksvertegenwoordigers aan om vooral vragen te stellen. Er zijn geen domme vragen. Roer waar het stinkt. Zet de schijnwerper op de koningin en zie wat er aan het licht komt. De monarchie heeft zich als een vampier vastgebeten in ons politieke bestel en zij laat niet meer los. Het enige dat daartegen helpt is zonlicht. Heel veel licht om de monarch te ontbloten en te zien waar we mee te maken hebben. Tot nu toe is dat weinig goeds gebleken.

Toen Ab Klink opstapte kon de formatie doorgaan, maar het was de koningin die meende de formatie te moeten vertragen. Terwijl het land om een regering schreeuwde liet ze de politieke machine vastlopen, ofschoon het haar institutionele taak is om juist die machine op gang te houden!

Beatrix is ondemocratisch aan de macht gekomen. Tijdens haar regeerperiode zijn de media gemuilkorfd en gecensureerd. En in de avond van haar heerschappij is overduidelijk gebleken dat Beatrix haar magistraatfunctie niet wil en niet kan verrichten. De monarchie is onder Beatrix een steeds zwaarder wegend blok aan het been van Nederland geworden. Het is een blok van tientallen miljoenen euro’s die we al bijna 200 jaar meeslepen. Dat zal waarschijnlijk in 2015 gevierd worden met Willem-Alexander, ongetwijfeld met een pilsje en een polonaise. Op die dag, 16 maart 2015, zal ik de vlag halfstok hangen, zonder oranje lint. En een toast uitbrengen op de republiek.

Tot slot zou ik graag iedereen — republikeins of monarchistisch — een hele goede gezondheid willen toewensen in het nieuwe jaar.

Noflike Krystdagen en lokkich nijjier — Vrolijke Kerstdagen en gelukkig nieuwjaar!


Voetnoten:

1 ‘hierbij’ slaat op de ‘specifieke taak’ van de RVD zoals vastgelegd in het koninklijk besluit van 13 december 1965. Zie voor de volledige context het PDF bestand. Terug naar de tekst
2 Art. 68 Gw.Terug naar de tekst





ProRepublica doet haar uiterste best om alle rechthebbenden van tekst- en beeldmateriaal
gebruikt op deze website te achterhalen en te vermelden. Eventuele rechthebbenden die niet
vermeld zijn kunnen zich wenden tot ProRepublica. Waar gebruik is gemaakt van materiaal
van derden hebben wij getracht te achterhalen bij wie de rechten liggen volgens de
wettelijke bepalingen. Desondanks kan het voorkomen dat het materiaal niet voor publiek
gebruik is vrijgegeven. Uiteraard zullen wij dit materiaal op verzoek zo snel mogelijk
verwijderen indien daarvoor gegronde redenen bestaan.

Reageren? Momenteel is het door een technische storing niet mogelijk te reageren. Hier wordt aan gewerkt. 
Wel is het mogelijk via email te reageren. Excuses voor het ongemak.
Om te reageren klikt u HIER.
republiek republikeins koningin beatrix monarchie vs republiek rijks voorlichtingsdienst prins willem alexander